Đăng ký  |  Đăng nhập
Chào mừng bạn đến với Trang thông tin Điện tử Tổng công ty Điện lực miền Bắc
 
Ngành điện Việt Nam - Thuở ban đầu: Kỳ 4 Lý do xây dựng nhà máy điện Yên Phụ
 
2019-03-13 16:33:29

Đầu thế kỷ XX, Nhà máy đèn Bờ Hồ ngoài việc chiếm một khoảng không gian đáng kể ở trung tâm thành phố, Nhà máy đèn có công suất quá nhỏ không phù hợp cho quy hoạch mở rộng Thành phố trong tương lai. Không kể tiếng ồn động cơ từ những chiếc turbine thay thế tiếng thở yên tĩnh của các máy cổ lỗ Farcot.

Đặc biệt ở Hà Nội, nhu cầu năng lượng điện tiêu thụ tăng lên một cách nhanh chóng. Nếu như đầu năm 1914, khách thuê bao trong các khu phố của dân địa phương còn ít, nhà máy với 3 máy phát điện với công suất tổng cộng là 1000 ngựa (tương đương với gần 700 kw) là đủ dùng. Nhưng sau chiến tranh thế giới lần thứ I nhu cầu điện đã tăng lên. Điều đó cho thấy sự cần thiết xây dựng thêm 01 Nhà máy điện với công suất lớn hơn để đáp ứng nhu cầu.

Phải tới năm 1920 mới mua thêm một tổ máy phát điện một chiều 750 kw. Tuy nhiên, khi tầng lớp thị dân có nhu cầu dùng điện chiếu sáng, báo chí đã có lời kêu gọi mạnh mẽ rằng không chỉ thoả mãn tăng gấp hai lần công suất của nhà máy, mà phải có thê, một tổ máy phát điện với công suất 1.500 kw để đáp ứng nhu cầu dùng điện của dân địa phương và các xí nghiệp nhỏ và vừa cũng đã có nhu cầu sử dụng năng lượng điện.

Ngoài vấn đề sản xuất điện, vấn đề truyền tải điện cũng được đặt ra vào thời điểm này. Hệ thống phân phối điện năng với việc sử dụng dòng điện một chiều lỗi thời đã không thể truyền tải dòng điện lớn hơn nhiều so với trước, và số lượng dây đồng phải dùng để truyền điện cũng tăng lên.

Chính vì vậy, Sở Điện trong khi đang đặt hàng một tổ máy 1500 kw, đã dự kiến một hướng đi khá dài và một vị trí cho một máy phát điện xoay chiều và đề nghị chính quyền thành phố xây dựng ở ngoại ô một nhà máy điện sử dụng điện xoay chiều. Nhưng thành phố đã khôn khéo từ chối vì lý do chưa có kinh phí.

Cho tới năm 1925 mới quyết định bắt đầu xây dựng Nhà máy điện Yên Phụ ở phía dưới nhà máy nước và ở gần Hồ Trúc Bạch, một nhà máy 7.000 kw và có thể phát triển về sau tới 21.000 kw. Đồng thời, tăng thêm một tổ máy phát điện xoay chiều 1500 kw cho Nhà máy điện Bờ Hồ). Chỉ khi tổ máy mới này vận hành (vào lễ Phục sinh), thành phố và khách hàng đủ điện dùng.


 
Toàn cảnh (phía sau) Nhà máy điện Yên Phụ  năm 1954

Như tại kỳ 2 chúng tôi đã nêu khá chi tiết về tiến trình xây dựng NM Điện Yên Phụ dưới thời Pháp thuộc. Sau năm 1954, Nhà máy điện Yên Phụ có tổng công suất là 22.000 KW (hai tổ máy 3.500 KW và hai tổ máy 7.500 KW, đều là máy của Thụy Sĩ)  tiếp tục là nơi sản xuất điện cho Thành phố Hà Nội và một số tỉnh lân cận như Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng, Bắc Ninh, Bắc Giang, Vĩnh Yên, Phú Thọ, Hà Nam, Nam Định.v.v.

Lúc đó, ngoài các lò hơi cũ của Pháp, nhà máy còn trang bị thêm 2 lò hơi và các thiết bị bảo vệ của Ba Lan, máy cắt điện của Liên Xô, hệ thống cung cấp than vào lò sử dụng ghi xích. Điện được truyền tải vào thành phố qua hệ thống cáp ngầm 6 kV và qua trạm biến áp đưa lên lưới điện 35kV. Trong thời gian chống chiến tranh phá hoại của Mỹ, Nhà máy điện là một trong những mục tiêu bắn phá của không quân Mỹ.

Vào khoảng năm 1984, khi ngành điện lực đã hoàn thành những công trình lớn có tầm cỡ chiến lược quốc gia như: NM Nhiệt điện Phả Lại, NM Nhiệt điện Ninh Bình, NM Thủy điện Thác Bà và lưới điện 220kV, lưới điện phân phối trải dài khắp nơi, giải quyết một phần nhu cầu điện cho Hà Nội và các tỉnh, thành. Nhà máy điện Yên Phụ không phát điện nữa và chuyển thành Xưởng phát bù. Đến năm 1988 ngừng hoạt động, hoàn thành sứ mệnh cao cả với Thủ đô sau 56 năm hoạt động luôn là biểu tượng anh dũng kiên cường của ngành điện Việt Nam.

Địa điểm của nhà máy điện Yên Phụ năm xưa chính là trụ sở Tập đoàn Điện lực Việt Nam hiện nay tại số 11, Cửa Bắc, Quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội.

Tố Vân (Công đoàn EVNNPC)

 
Tin cùng thư mục :
Top  |  Home