Đăng ký  |  Đăng nhập
Chào mừng bạn đến với Trang thông tin Điện tử Tổng công ty Điện lực miền Bắc
 
Một số phân tích tính ưu việt trong sử dụng công tơ điện tử để mua bán điện
 
2014-04-29 10:45:05

 Sau hàng chục năm công tơ 3 pha kiểu điện tử được các Công ty Điện lực mua sắm đưa vào sử dụng với những ưu điểm tuyệt đối mà cả bên bán và bên mua điện đều hài lòng thì những năm gần đây công tơ điện tử 1 pha đang được triển khai với quy mô lớn, dần dần thay thế các công tơ kiểu cảm ứng. Sau nhiều năm theo dõi kiểm định, vận hành các công tơ trên lưới điện với sự phát triển của khoa học và công nghệ. Ngày nay có thể khẳng định công tơ điện tử được sử dụng trong mua bán điện là xu thế tất yếu trong nền kinh tế thị trường.


1. Công tơ 3 pha kiểu điện tử: Cách đây hơn 20 năm một số hãng sản xuất phương tiện đo đã đưa vào thị trường Việt Nam các mẫu công tơ 3 pha điện tử để giới thiệu và sử dụng thử. Sau nhiều năm cùng với sự phát triển của công nghệ và máy tính; công tơ điện tử  đã đạt được những thành tựu lớn vượt bậc đáp ứng tất cả các yêu cầu về sử dụng trong những điều kiện khắt khe nhất của môi trường làm việc. Với sai số đối với đo đếm điện năng hữu công là 0,5% ( chính xác gấp 2 đến 4 lần công tơ kiểu cảm ứng); làm việc  rất ổn định trong môi trường nhiệt độ thay đổi lớn đến 700C và độ ẩm môi trường lên đến 95% vẫn đảm bảo sai số theo đúng quy định. Công tơ được thiết kế với công suất tiêu thụ rất nhỏ, các phần tử dòng điện, điện áp của công tơ giảm từ 2 đến 4 lần công suất tiêu hao so với công tơ cảm ứng. Như vậy vấn đề tổn hao kỹ thuật khi hàng vạn công tơ được treo trên lưới được giảm đáng kể. Các công tơ kiểu Vision A1700 – ABB; Landis&Gyr ZMD 400, ZMD 310- Thụy sỹ, EMH- LZQJS1DA-Đức và gần đây là DTS 27- Trung Quốc, DT03P-RF CPC-IT, ME-40m GELEX Việt Nam đã trực tiếp tham gia vào các hệ thông đo đếm điện năng quan trọng nhất, các điểm đo có sản lượng lớn nhất với các biểu giá trong các giờ cao, thấp điểm khác nhau trong ngày… Qua kiểm tra kiểm định đều đạt được các tiêu chí theo đúng Quy trình kiểm định công tơ điện tử ĐLVN 39: 2012 và Quy trình thử nghiệm công tơ xoay chiều kiển điện tử ĐLVN 237: 2011.

2. Công tơ 1 pha kiểu điện tử: 

Để khắc phục các hạn chế của công tơ kiểu cảm ứng, các nhà sản xuất đã đưa ra thị trường một số công tơ 1 pha kiểu điện tử có cấp chính xác 1% với nhiều ưu điểm lớn đáp ứng các yêu cầu đối với cả bên mua và bên bán.
Để có cơ sở mua sắm sử dụng chúng tôi đã trực tiếp thăm quan dây truyền sản xuất, lắp ráp, các khâu kiểm định thí nghiệm chất lượng tại các nhà máy sản xuất trong và ngoài  nước. Để đạt được sản lượng lớn hàng vạn công tơ sản xuất trong 1 năm; các nhà sản xuất đã chọn thiết bị, công nghệ hiện đại tự động hóa hoàn toàn ở hầu hết các công đoạn dây truyền sản xuất lắp ráp, kiểm định đồng bộ. Các khâu kiểm tra từng chi tiết đều tuân thủ quy trình nghiêm ngặt, đặt biệt môi trường sạch, nhiệt độ, độ ẩm, bụi… được theo dõi chặt chẽ. Với dây truyền như vậy các sản phẩm hư hỏng bị loại rất ít và chất lượng thiết bị đảm bảo yêu cầu kỹ thuật đo lường.

Công tơ  kiểu điện tử đo đếm chính xác hơn, sai số ổn định, độ nhạy đủ lớn, loại trừ các sai số mà công tơ cảm ứng có thể phạm phải, hiện thị nhiều thông số: Dòng điện, điện áp, công suất, điện năng…, dải làm việc với dòng điện lớn mà vẫn đảm bảo sai số, tổn hao các phần tử trong công tơ thấp làm giảm tổn thất kỹ thuật trong hệ thống điện. Đối với môi trường nhiệt đới nhiệt độ, độ ẩm lớn công tơ đều đáp ứng.

Trong các mạch dòng điện, điện áp có lắp các vasitor để bảo vệ chống quá điện áp không chỉ đối với công tơ mà còn bảo vệ quá áp nội bộ do cộng hưởng điện áp xuất phát từ phía phụ tải.

Dòng điện làm việc lớn nhất có thể gấp 10 lần dòng điện định mức mà sai số vẫn trong phạm vi cho phép trong khi đó công tơ cảm ứng giá trị trên không quá 4 lần. Điểm nổi bật của dòng công tơ 1 pha là có cảnh báo việc cố tình đấu nối sai sơ đồ hoặc ăn cắp điện; Nguyên tắc hoạt động của mạch đo là so sánh dòng điện trên cả 2 dây điện vào công tơ với 2 dây điện ra sau công tơ . Tất cả các sai lệch về dòng điện đều bị  hệ thống báo động cảnh báo bằng đèn led  TEMPER trên mặt công tơ, đồng thời thông tin được truyền về theo sóng  vô tuyến RF có tần số riêng. 

Ngoài ra các công tơ đều được ngành điện lắp các áp tô mát để bảo vệ quá tải, quá dòng và ngắn mạch có thể xảy ra sau công tơ nhằm bảo vệ phụ tải và phòng chống cháy nổ.

3. Xu hướng đầu tư, các yêu cầu ngày càng cao trong kiểm định và sử dụng: 

Với chủ trương  xây dựng lưới điện thông minh trong việc vận hành kinh tế an toàn liên tục chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế thị trường. Vai trò vị trí của công tơ điện ngày càng cần phải đáp ứng được mọi yêu cầu nhằm thỏa mãn và mang lại tiện ích cho cả người bán và người mua.

 Hệ thống Quy trình kiểm định công tơ ngày càng khắt khe. Quá trình xem xét các công tơ đều phải có mẫu tham gia thử nghiệm điển hình trong các điều kiện khắc nghiệt về tất cả các ảnh hưởng với tổng cộng gần 40 phép thử nghiệm theo tiêu chuẩn quốc tế IEC 62053-11: 2003 hoặc tiêu chuẩn Việt Nam ĐLVN 39:2012. Đối với các đơn vị được ủy quyền kiểm định phải đảm bảo các yêu cầu về phòng kiểm định, thiết bị, kiểm định viên và định kỳ, đột xuất báo cáo cũng như chịu sự kiểm tra của thanh tra đo lường.

Hệ thống bàn kiểm tự động hoàn toàn cùng lúc kiểm định được từ 20 đến 24 công tơ với phần mềm được lập trình riêng đối với từng chủng loại công tơ theo đúng trình tự của phép kiểm định. Các bước kiểm  tra sai số được thực hiện đầy đủ ở 8 chế độ tải khác nhau với công tơ 1 pha và 29 chế độ với công tơ 3 pha trong đó tất cả các chế độ đều phải đạt giới hạn sai số theo cấp chính xác. Công tơ kiểm được so sánh với công tơ mẫu có cấp chính xác cao gấp 10 lần công tơ bán điện, đặc điểm cần lưu ý là các công tơ điện tử đều không đưa ra bất cứ chỉ dẫn hoặc chi tiết nào để có thể điều chỉnh sai số được. Công tơ không đạt sẽ hiển thị sai số vượt cấp và máy tính sẽ tự động  loại ra theo đúng quy trình kiểm định quy định. 

Trong đầu tư mua sắm chúng ta thấy rõ với công tơ 3 pha công tơ điện tử giá thành gấp từ 3 đến 5 lần công tơ 3 pha kiểu cảm ứng có cùng thông số, đối với công tơ 1 pha giá thành công tơ điện tử cũng cao hơn từ 1,5 đến 2,5 lần công tơ 1 pha kiểu cảm ứng. Xét về mặt tuổi thọ công tơ và thời gian bắt buộc phải kiểm định định kỳ của Quy trình là tương đương nhau thì  bên bán điện phải đầu tư  mua sắm công tơ điện tử  với chi phí cao hơn hẳn.

 4. Vấn đề theo dõi vận hành và ứng dụng ghi chỉ số công tơ từ xa:

 Những năm trước đây việc truyền thông, ghi chỉ số theo dõi sản lượng điện đối với công tơ điện tử thông thường sử dụng các model RF 232 tuy nhiên việc truyền bằng thiết bị này có nhiều hạn chế tốc độ truyền thấp, nhiễu, kết nối rất hạn chế chiều dài cáp kết nối giữa 2 thiết bị rất thấp 30 50 m. Những năm gần đây sử dụng chuẩn truyền thông RF 485 có nhiều ưu việt đã khắc phục được các yếu điểm của RF 232. Trong đó phải kể đến khả năng ghép nối nhiều  điểm đo mà RF 485 có được.Trong các điểm đo đếm quan trong hệ thống thu thấp ghi chỉ số từ xa sử dụng RF 485 truyền trên đường truyền cáp viễn thông. Tuy nhiên đường truyền sử dụng RF485 cũng chỉ cho phép tối đa 32 điểm kết nối với phạm vi giữa các điểm có khoảng cách hạn chế.

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, các công tơ gần đây sử dụng hệ thông thu thập số liệu thông qua hệ thống thu phát sóng vô tuyến RF (radio frequency). Đặc điểm của sóng RF là loại sóng siêu cao tần có tần số rất lớn từ 400MHz đến 450MHz; Với kỹ thuật điều biến tần số đi kèm hệ thống lọc biên độ nên tín hiệu truyền không bị can nhiễu. Các công tơ được gắn thêm bo mạch thu phát sóng có tốc độ truyền sóng, công suất, độ nhạy cũng như khả năng chống nhiễu cao đáp ứng yêu cầu. Nhân viên ghi chỉ số công tơ sử dụng  thiết bị cầm tay HHU (Handheld Unit) có cài đặt  chương trình để đọc chỉ số công tơ, đồng thời có thể in giấy thông báo nếu có máy in để thông báo cho người mua điện sau đó nhập dữ liệu để in hóa đơn thu tiền. Với hệ thống đọc chỉ số công tơ từ xa thông qua sóng vô tuyến sẽ có nhiều ưu điểm: Hạn chế các sai sót so với việc ghi chỉ số khi sử dụng nhân viên quản lý trèo lên cột đặt công tơ đồng thời năng suất lao động cao hơn và an toàn cho nhân viên ghi số khi không phải tiếp xúc trực tiếp với điện, thuận tiện cho việc quản lý, theo dõi của khách hàng.


Với xu hướng phát triển của ngành điện trong việc cung cấp điện, Ranh giới giữa hai bên bán điện và mua điện là chiếc công tơ để thanh toán. Với những ưu điểm vượt trội  trong việc sử dụng công tơ điện tử đã làm quan hệ giữa doanh nghiệp kinh doanh điện năng và đại đa số người sử dụng điện trở lên thân thiện và tin tưởng nhau hơn.

Tác giả: Hoàng Văn  Bé
Đơn vị công tác:  Trung tâm thí nghiệm điện Công ty Điện lực Hải Phòng
 
Tin cùng thư mục :

 
Top  |  Home