Điện mặt trời mái nhà: “Lợi kép” cho người dân và hệ thống điện Cao Bằng

Trước yêu cầu sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và giảm phát thải khí nhà kính, điện mặt trời mái nhà đang trở thành lựa chọn của nhiều hộ gia đình, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Không chỉ giúp giảm chi phí tiền điện, mô hình còn góp phần khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo, hướng tới mục tiêu phát triển xanh và sử dụng năng lượng bền vững.

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ và xu hướng chuyển đổi năng lượng, ngày càng nhiều người dân trên địa bàn tỉnh mạnh dạn đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà. Từ các hộ gia đình, trang trại đến doanh nghiệp, việc tận dụng diện tích mái nhà để sản xuất điện đã mang lại hiệu quả rõ nét cả về kinh tế lẫn môi trường.

Sau gần một năm đưa vào sử dụng, hệ thống điện mặt trời mái nhà của gia đình ông Hoàng Văn Hoàn, tổ dân phố Ngọc Xuân, phường Nùng Trí Cao đã chứng minh hiệu quả rõ rệt. Mỗi ngày, những tấm pin trên mái nhà hấp thụ ánh nắng, chuyển hóa thành nguồn điện phục vụ sinh hoạt. Lượng điện tạo ra đáp ứng phần lớn nhu cầu sử dụng của gia đình, từ điều hòa, tủ lạnh, máy giặt, bình nóng lạnh đến hệ thống chiếu sáng và các thiết bị điện khác.

Nhờ chủ động được nguồn điện tại chỗ, chi phí tiền điện hằng tháng giảm đáng kể, đặc biệt vào mùa hè khi nhu cầu sử dụng tăng cao. Không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế, hệ thống còn giúp gia đình yên tâm hơn và từng bước hình thành thói quen khai thác, sử dụng nguồn năng lượng sạch, bền vững.

Đội ngũ kỹ thuật lắp điện mặt trời mái nhà cho khách hàng

Ông Hoàng Văn Hoàn chia sẻ: Trước đây, mỗi tháng gia đình phải chi từ 3 - 4 triệu đồng tiền điện do sử dụng nhiều thiết bị điện. Từ khi lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, chi phí giảm rõ rệt. Vào mùa hè, nhiều tháng tiền điện chỉ còn vài chục nghìn đến khoảng 100 - 200 nghìn đồng, thậm chí có tháng gần như không phải trả tiền điện. Mùa đông, do số giờ nắng ít hơn nên sản lượng điện giảm, chi phí sử dụng điện có tăng nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với trước.

Theo ông Hoàn, đầu tư điện mặt trời mái nhà không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần sử dụng nguồn năng lượng tái tạo theo xu hướng phát triển xanh. "Nguồn năng lượng truyền thống ngày càng chịu nhiều áp lực, trong khi năng lượng mặt trời là nguồn năng lượng sạch, phù hợp với xu hướng phát triển hiện nay.

Không chỉ gia đình ông Hoàng Văn Hoàn, ngày càng nhiều hộ dân trên địa bàn tỉnh lựa chọn đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà nhằm giảm chi phí sử dụng điện và tận dụng nguồn năng lượng tái tạo. Gia đình bà Đoàn Thị Thanh Nhàn, tổ Tân Thanh 1, phường Tân Giang là một trong những hộ đã mạnh dạn lắp đặt hệ thống điện mặt trời và ghi nhận hiệu quả rõ rệt sau thời gian đưa vào sử dụng.

Theo bà Nhàn, hệ thống điện mặt trời mái nhà đáp ứng phần lớn nhu cầu sử dụng điện của gia đình vào ban ngày, giúp giảm đáng kể chi phí tiền điện hằng tháng. Đặc biệt, trong những tháng cao điểm nắng nóng khi các thiết bị làm mát hoạt động liên tục, nguồn điện sản xuất từ hệ thống vẫn đáp ứng tốt nhu cầu sinh hoạt, mang lại sự chủ động và ổn định trong sử dụng điện.

Hóa đơn tiền điện giảm đáng kể sau khi lắp điện mặt trời của khách hàng

Hiệu quả kinh tế cùng những lợi ích về môi trường đã giúp gia đình bà Nhàn thêm tin tưởng vào lựa chọn sử dụng năng lượng tái tạo. Với bà, đây không chỉ là giải pháp tiết kiệm chi phí mà còn là cách góp phần sử dụng năng lượng xanh, hướng tới lối sống thân thiện với môi trường.

Hệ thống điện mặt trời mái nhà hoạt động theo nguyên lý chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng để phục vụ nhu cầu sử dụng tại chỗ. Vào những thời điểm bức xạ mặt trời cao, lượng điện tạo ra có thể đáp ứng phần lớn nhu cầu tiêu thụ điện ban ngày của hộ gia đình hoặc cơ sở sản xuất, góp phần giảm áp lực lên lưới điện quốc gia, đặc biệt trong các giai đoạn phụ tải tăng cao.

Thực tế tại Cao Bằng cho thấy, nhiều hộ dân sau khi đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà đã giảm đáng kể chi phí sử dụng điện hằng tháng. Bên cạnh lợi ích kinh tế, việc chủ động sử dụng nguồn năng lượng sạch còn giúp giảm phát thải khí nhà kính, hạn chế tác động đến môi trường và từng bước hình thành thói quen sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Tính đến ngày 31/7/2026, Công ty Điện lực Cao Bằng quản lý 208 khách hàng lắp đặt và sử dụng hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất là 1861.3kWp. Các hệ thống đã góp phần khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo, giảm chi phí sử dụng điện cho khách hàng, đồng thời giảm áp lực lên lưới điện trong các thời điểm phụ tải tăng cao.

Công ty Điện lực Cao Bằng cùng đội ngũ kỹ thuật kiểm tra lắp điện mặt trời mái nhà tại trụ sở Công ty

Để khai thác hiệu quả nguồn điện mặt trời, Công ty Điện lực Cao Bằng đã tăng cường đầu tư hiện đại hóa hệ thống lưới điện, từng bước xây dựng lưới điện thông minh, đáp ứng yêu cầu quản lý, vận hành các nguồn điện phân tán. Hệ thống điều khiển từ xa, giám sát tự động, cùng cơ sở dữ liệu số về lưới điện giúp theo dõi, điều hành linh hoạt, bảo đảm vận hành an toàn khi có sự tham gia của các nguồn năng lượng tái tạo.

Song song với đó, ngành Điện tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý vận hành, hoàn thiện hạ tầng thông tin, tự động hóa các trạm biến áp và lưới điện phân phối, tạo nền tảng để tích hợp hiệu quả các hệ thống điện mặt trời mái nhà trong tương lai.

Ông Nguyễn Hoài Đức - Phó Giám đốc Công ty điện lực cho biết: Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, thì nhu cầu về điện để phát triển ngày càng tăng cao nhất là vào thời điểm nắng nóng. Trong khi đó, các nguồn năng lượng truyền thống, năng lượng hóa thạch ngày càng hạn chế và cạn kiệt. Để khắc phục vấn đề này, từ Chính phủ đã có chủ trương và UBND tỉnh Cao Bằng cũng đã ra chỉ đạo đẩy mạnh việc phát triển năng lượng mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ. Việc phát triển điện năng lượng mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ này sẽ góp phần giảm tải cho hệ thống điện, nhất là mùa nắng nóng. Góp phần cải thiện môi trường sống của chúng ta, giảm phát thải khí nhà kính vào môi trường và đáp ứng được nhu cầu sử dụng điện, phục vụ sinh hoạt và sản xuất cũng như phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Việc phát triển điện mặt trời mái nhà không chỉ mang lại lợi ích cho từng hộ sử dụng điện mà còn góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, nâng cao khả năng vận hành an toàn của hệ thống điện và thực hiện các mục tiêu về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững.

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng, cùng với định hướng phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi năng lượng, điện mặt trời mái nhà được kỳ vọng sẽ tiếp tục là giải pháp quan trọng, góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, giảm phát thải, bảo vệ môi trường và xây dựng hệ thống năng lượng hiện đại, bền vững trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

Tiến Dũng, Đàm Kiều & Hoàng Yến – CTĐL Cao Bằng