Lan tỏa sử dụng năng lượng xanh từ mô hình điện mặt trời mái nhà tại Công ty Điện lực Lào Cai

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện ngày càng gia tăng, đặc biệt vào các tháng cao điểm mùa nắng nóng, việc chủ động triển khai các giải pháp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả gắn với phát triển năng lượng tái tạo đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Tại Công ty Điện lực Lào Cai, mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đang được triển khai đồng bộ, góp phần hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững.

Theo đó, Công ty đã triển khai lắp đặt 06 hệ thống điện mặt trời mái nhà tại trụ sở đơn vị và các Điện lực trực thuộc, với tổng công suất 378,0 kWp. Các hệ thống được đầu tư theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ, ứng dụng công nghệ hiện đại, phát huy hiệu quả rõ nét trong việc bổ sung nguồn điện tại chỗ, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm ban ngày.

Chia sẻ về định hướng này, ông Nguyễn Anh Tuấn – Giám đốc Công ty Điện lực Lào Cai cho biết: “Việc đầu tư điện mặt trời mái nhà không chỉ giúp đơn vị chủ động nguồn điện phục vụ sản xuất, kinh doanh mà còn là hành động cụ thể nhằm thực hiện chủ trương sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, phát triển năng lượng sạch. Đây cũng là giải pháp lâu dài góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.”

Việc triển khai mô hình điện mặt trời mái nhà tại đơn vị cũng bám sát các định hướng lớn đã được xác lập trong chiến lược phát triển năng lượng quốc gia

Việc triển khai mô hình điện mặt trời mái nhà tại đơn vị cũng bám sát các định hướng lớn đã được xác lập trong chiến lược phát triển năng lượng quốc gia. Từ Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/02/2020 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển năng lượng quốc gia, đến Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 về đảm bảo an ninh năng lượng Quốc gia đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045.

Tinh thần đó được cụ thể hóa mạnh mẽ trong chỉ đạo điều hành của Chính phủ. Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 08/6/2023 đã yêu cầu tăng cường thực hiện tiết kiệm điện trên phạm vi toàn quốc. Tiếp đó, Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 và Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ tiếp tục nhấn mạnh việc tăng cường tiết kiệm điện, phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà theo hướng tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Đặc biệt, các giải pháp triển khai tại Công ty Điện lực Lào Cai hoàn toàn phù hợp với định hướng chỉ đạo mới nhất của địa phương. Ngày 02/4/2026, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Chỉ thị số 05/CT-UBND về tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện trên địa bàn tỉnh. Chỉ thị này được ban hành nhằm cụ thể hóa Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ, qua đó tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu coi tiết kiệm năng lượng là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực cung ứng điện, bảo đảm an ninh năng lượng trong giai đoạn hiện nay.

Theo đó, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp được yêu cầu lồng ghép mục tiêu tiết kiệm năng lượng vào kế hoạch phát triển, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, sử dụng thiết bị hiệu suất cao, đồng thời điều chỉnh phụ tải, hạn chế sử dụng điện trong các khung giờ cao điểm. Cùng với đó, tỉnh khuyến khích mạnh mẽ phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Bên cạnh việc triển khai các giải pháp kỹ thuật, Công ty Điện lực Lào Cai còn đặc biệt chú trọng phát huy vai trò của phong trào thi đua trong toàn đơn vị. Cụ thể, Giám đốc và Ban Thường vụ Công đoàn Công ty đã ban hành Chỉ thị liên tịch phát động phong trào thi đua phát triển hệ thống điện mặt trời mái nhà trong toàn thể cán bộ, công nhân viên.  

Mỗi cán bộ, công nhân viên được khuyến khích chủ động tham gia phát triển điện mặt trời mái nhà với các mức phấn đấu phù hợp theo vị trí công tác

Phong trào được triển khai với mục tiêu phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch phát triển điện mặt trời mái nhà trong Quý II năm 2026, gắn trách nhiệm của từng phòng, ban, đơn vị và người lao động với chỉ tiêu cụ thể. Theo đó, mỗi cán bộ, công nhân viên được khuyến khích chủ động tham gia phát triển điện mặt trời mái nhà với các mức phấn đấu phù hợp theo vị trí công tác, qua đó tạo động lực lan tỏa mạnh mẽ tinh thần thi đua, sáng tạo trong toàn Công ty.

Không chỉ dừng lại ở mục tiêu sản lượng, phong trào còn góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen sử dụng năng lượng của cán bộ, công nhân viên, từ đó lan tỏa ra cộng đồng và khách hàng sử dụng điện. Đây được xem là giải pháp mềm nhưng mang lại hiệu quả bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển năng lượng xanh từ chính nội lực của doanh nghiệp.

Dưới góc độ chuyên gia năng lượng, điện mặt trời mái nhà là giải pháp mang lại hiệu quả rõ ràng cả về kinh tế lẫn môi trường. Với điều kiện bức xạ khu vực miền Bắc, trung bình 1 kWp điện mặt trời có thể sản xuất khoảng 800–1.000 kWh mỗi năm. Như vậy, với tổng công suất 378,0 kWp, hệ thống của Công ty Điện lực Lào Cai tạo ra khoảng trên 340.200 kWh điện mỗi năm, góp phần giảm đáng kể sản lượng điện mua từ lưới, đặc biệt vào thời điểm phụ tải tăng cao ban ngày. Giúp tiết kiệm chi phí tiền điện khoảng 1.072 triệu đồng mỗi năm (Giá bán điện cho đơn vị kinh doanh 3.152 đồng/kWh) 

Đối với hộ gia đình, hệ thống điện mặt trời mái nhà đang ngày càng trở thành lựa chọn phù hợp. Thực tế cho thấy, các hộ có mức tiêu thụ điện từ khoảng 300 kWh/tháng trở lên đã có thể cân nhắc đầu tư, đặc biệt hiệu quả với nhóm hộ tiêu thụ từ trên 500 - 800 kWh/tháng. Với quy mô hệ thống phổ biến từ 3–5 kWp có tích hợp pin lưu trữ, sản lượng điện tạo ra trung bình đạt khoảng 400-650 kWh/tháng (tương đương từ 13-22 kWh/ngày), mức sản lượng này có thể đáp ứng được khoảng 50–70% nhu cầu điện vào ban ngày của các hộ gia đình. Nhờ sử dụng trực tiếp nguồn điện tự sản xuất, lượng điện phải mua từ lưới, đặc biệt ở các giá bậc thang cao (bậc 5-6) được giảm đáng kể. Qua đó chi phí tiền điện hàng tháng có thể giảm khoảng 1 triệu đồng đến 1,7 triệu đồng tuỳ theo mức tiêu thụ và phương thức sử dụng điện. Với suất đầu tư ngày càng hợp lý, thời gian hoàn vốn của hệ thống điện mặt trời mái nhà thường trong khoảng 4–7 năm, trong khi tuổi thọ thiết bị có thể đạt 15–20 năm, cho thấy hiệu quả đầu tư mang tính lâu dài và bền vững.

Hiệu quả việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại hộ gia đình

Trong bối cảnh nhu cầu điện năng không ngừng gia tăng, bài toán hiệu quả đầu tư theo từng loại hình phát điện đang trở thành yếu tố then chốt trong hoạch định chính sách năng lượng. Tính theo suất đầu tư bình quân trên 1 kW công suất lắp đặt, điện mặt trời mái nhà hiện có mức thấp nhất, khoảng 13–16 triệu đồng/kW, trong khi điện gió trên bờ dao động khoảng từ 35–45 triệu đồng/kW, nhiệt điện than và khí (LNG) từ 30–50 triệu đồng/kW, còn thủy điện phổ biến ở mức 35–40 triệu đồng/kW tùy điều kiện địa hình. Sự chênh lệch này cho thấy, với cùng một nguồn lực tài chính, điện mặt trời mái nhà có khả năng tạo ra quy mô công suất lớn hơn từ 2–3 lần so với các loại hình truyền thống. Đặc biệt, nhờ đặc tính phân tán, tận dụng hạ tầng sẵn có và huy động trực tiếp nguồn vốn từ người dân, mô hình này không chỉ giảm áp lực đầu tư cho ngân sách nhà nước và hệ thống điện quốc gia, mà còn góp phần tối ưu hóa sử dụng nguồn lực xã hội, hướng tới một hệ thống năng lượng bền vững, hiệu quả.

Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, điện mặt trời mái nhà còn góp phần quan trọng trong bảo vệ môi trường. Trung bình mỗi kWh điện mặt trời có thể giúp giảm khoảng 0,8 kg CO₂ phát thải. Với sản lượng hơn 340.200 kWh mỗi năm, hệ thống của Công ty có thể góp phần giảm khoảng 270 tấn CO₂, đóng góp thiết thực vào mục tiêu giảm phát thải và thực hiện cam kết của Việt Nam về phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Có thể thấy, từ chủ trương đến thực tiễn triển khai, Công ty Điện lực Lào Cai đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong việc thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm và hiệu quả. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là sự chuyển biến mạnh mẽ về tư duy phát triển, góp phần xây dựng hệ thống năng lượng hiện đại, bền vững và thân thiện với môi trường trong tương lai.

Nguyễn Kiều Hưng – CTĐL Lào Cai