EVNNPC nâng cao năng lực thích ứng với thị trường điện cạnh tranh

Trong hai ngày 08–09/10/2026, tại Hà Nội, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) phối hợp với Trung tâm Thông tin năng lượng và Phát triển thị trường điện lực (EAVCED) thuộc Cục Điện lực, Bộ Công Thương tổ chức khóa đào tạo chuyên sâu “Cơ chế vận hành thị trường điện cạnh tranh và kỹ năng đàm phán hợp đồng mua bán điện tại Việt Nam”. Với sự tham gia của hơn 90 học viên, chương trình tập trung cập nhật các cơ chế, chính sách mới, nâng cao năng lực quản lý hoạt động mua bán điện và chuẩn bị các điều kiện thích ứng với lộ trình phát triển thị trường điện cạnh tranh tại Việt Nam.

Toàn cảnh lớp đào tạo

Tham gia khóa đào tạo có ông Nguyễn Văn Tin – Trưởng Ban Kinh doanh EVNNPC; bà Hà Thị Mỹ Hạnh – Trưởng Ban Tổng hợp EVNNPC; cùng lãnh đạo, cán bộ các Ban chuyên môn Tổng công ty, lãnh đạo và cán bộ các Công ty Điện lực trực thuộc.

Về phía Trung tâm Thông tin năng lượng và Phát triển thị trường điện lực (EAVCED), Cục Điện lực có ông Lưu Tùng Giang – Giám đốc Trung tâm; bà Nguyễn Thị Phương Yến – Phó Giám đốc Trung tâm; cùng đội ngũ chuyên gia, giảng viên đến từ các đơn vị chuyên môn của Cục Điện lực và Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO).

Khóa đào tạo được tổ chức trong bối cảnh thị trường điện Việt Nam đang tiếp tục chuyển đổi theo hướng cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả. Cùng với yêu cầu đáp ứng nhu cầu điện phục vụ tăng trưởng kinh tế, quy mô hệ thống điện ngày càng mở rộng, cơ cấu nguồn điện đa dạng và sự tham gia của nhiều chủ thể đang đặt ra yêu cầu đổi mới cơ chế vận hành, giao dịch và quản lý hoạt động mua bán điện.

Đối với các Tổng công ty và Công ty Điện lực, quá trình hoàn thiện thị trường bán buôn điện cạnh tranh, tiến tới phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh không chỉ làm thay đổi phương thức mua bán điện mà còn tác động đến công tác quản lý chi phí, hợp đồng, giá điện, thanh toán, dữ liệu khách hàng và quản trị rủi ro. Điều này đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải được trang bị kiến thức chuyên sâu, có khả năng phân tích, đánh giá và chủ động thích ứng với những thay đổi của thị trường.

Bà Nguyễn Thị Phương Yến – Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin năng lượng và Phát triển thị trường điện lực

Phát biểu khai mạc khóa đào tạo, bà Nguyễn Thị Phương Yến – Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin năng lượng và Phát triển thị trường điện lực nhấn mạnh, chương trình được xây dựng trên cơ sở nhu cầu thực tế của EVNNPC và các đơn vị điện lực, với sự tham gia của những chuyên gia trực tiếp nghiên cứu, xây dựng chính sách và vận hành thị trường điện.

Theo bà Nguyễn Thị Phương Yến, mục tiêu của khóa học không chỉ dừng lại ở việc cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật mà còn giúp học viên hiểu rõ bản chất, cơ chế vận hành và xu hướng phát triển của thị trường điện, nhận diện những tác động đối với hoạt động của đơn vị, từ đó chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho những giai đoạn phát triển tiếp theo.

Chuyên gia giới thiệu tổng quan về thị trường điện cạnh tranh tại Việt Nam và lộ trình phát triển trong thời gian tới.

Trong ngày đào tạo đầu tiên (08/10), chương trình tập trung cung cấp bức tranh tổng thể về thị trường điện cạnh tranh tại Việt Nam, từ bối cảnh phát triển hệ thống điện, các mô hình thị trường trên thế giới đến lộ trình hình thành và phát triển thị trường điện trong nước. Các chuyên gia phân tích vai trò của từng chủ thể tham gia thị trường, đặc biệt là sự thay đổi về chức năng, trách nhiệm của các Tổng công ty và Công ty Điện lực khi chuyển sang mô hình thị trường có nhiều bên mua, nhiều bên bán.

Nội dung đào tạo đi sâu vào cơ chế vận hành thị trường bán buôn điện cạnh tranh theo Thông tư số 29/2026/TT-BCT ngày 02/6/2026 của Bộ Công Thương. Học viên được cập nhật các quy định về thành viên tham gia thị trường, cơ chế giao dịch điện năng, chào giá, lập lịch huy động, xác định giá thị trường, thanh toán và những điểm mới có tác động đến hoạt động kinh doanh điện năng.

Cùng với đó, các chuyên gia trao đổi về lộ trình hoàn thiện thị trường bán buôn điện cạnh tranh, định hướng phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh và cơ chế chuyển giao hợp đồng mua bán điện. Những nội dung này giúp học viên có cái nhìn tổng thể về quá trình chuyển đổi mô hình thị trường, các yêu cầu trong quản lý danh mục hợp đồng và những vấn đề cần chuẩn bị để tham gia thị trường trong thời gian tới.

Chuyên gia giới thiệu dự kiến thiết kế thị trường bán lẻ điện cạnh tranh tại Việt Nam (VREM).

Tiếp nối các nội dung của ngày đầu tiên, ngày 09/10, chương trình tập trung vào những vấn đề có tính ứng dụng trực tiếp đối với hoạt động kinh doanh điện, đặc biệt là thiết kế thị trường bán lẻ điện cạnh tranh, cơ chế giá và kỹ năng đàm phán hợp đồng mua bán điện.

Các học viên được giới thiệu dự kiến mô hình thị trường bán lẻ điện cạnh tranh tại Việt Nam (VREM), trong đó làm rõ các hình thức giao dịch, quyền lựa chọn đơn vị bán lẻ điện của khách hàng, vai trò của đơn vị bán lẻ mặc định, đơn vị phân phối điện và yêu cầu tách bạch các hoạt động theo mô hình thị trường mới.

Đáng chú ý, nội dung đào tạo phân tích những điều kiện cần thiết để triển khai thị trường bán lẻ điện cạnh tranh, từ cơ chế giá bán lẻ, hệ thống đo đếm, cơ sở dữ liệu khách hàng, hạ tầng công nghệ thông tin đến quản lý hợp đồng, thanh toán và bảo vệ quyền lợi khách hàng sử dụng điện. Đây là những vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với EVNNPC trong quá trình nghiên cứu, chuẩn bị nguồn lực và phương án tổ chức hoạt động phù hợp với lộ trình phát triển thị trường.

Bên cạnh đó, học viên được cập nhật các quy định về khung giá phát điện, phương pháp xác định giá dịch vụ phát điện và hợp đồng mua bán điện theo Luật Điện lực năm 2024 cùng các thông tư hướng dẫn của Bộ Công Thương. Nội dung tập trung làm rõ nguyên tắc xác định giá, cấu trúc chi phí, các thành phần giá điện và những yếu tố cần xem xét trong quá trình xây dựng, đàm phán, thực hiện hợp đồng mua bán điện.

Một điểm nhấn của ngày đào tạo thứ hai là chuyên đề kỹ năng đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA), kết hợp giữa phân tích quy định và thực hành tình huống. Học viên được hướng dẫn rà soát các điều khoản quan trọng của hợp đồng, từ trách nhiệm đấu nối, đo đếm, điều độ vận hành, lập hóa đơn, thanh toán đến xử lý vi phạm, bồi thường thiệt hại, giải quyết tranh chấp và chuyển giao quyền, nghĩa vụ của các bên.

Thông qua các tình huống thực hành, học viên có điều kiện vận dụng kiến thức để phân tích cấu trúc hợp đồng, nhận diện rủi ro pháp lý, tài chính, đánh giá tác động của từng điều khoản và xây dựng phương án đàm phán phù hợp. Việc tăng cường nội dung thực hành giúp chương trình không chỉ dừng ở việc trang bị kiến thức mà còn hướng tới nâng cao khả năng áp dụng vào công việc thực tế.

Các học viên tham gia trao đổi, thảo luận tại khóa đào tạo.

Trong suốt hai ngày đào tạo, chương trình cũng dành thời gian để học viên trao đổi, thảo luận với các chuyên gia về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện cơ chế thị trường điện, quản lý hoạt động mua bán điện và hợp đồng. Những ý kiến từ thực tiễn hoạt động của các đơn vị là cơ sở tham khảo hữu ích đối với quá trình nghiên cứu, hoàn thiện chính sách và tổ chức vận hành thị trường điện trong thời gian tới.

Đối với EVNNPC, khóa đào tạo có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tại các tỉnh, thành phố phía Bắc tiếp tục tăng cao, yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản trị chi phí ngày càng lớn. Việc chủ động tiếp cận những thay đổi của thị trường điện giúp đội ngũ cán bộ nâng cao năng lực phân tích chính sách, đánh giá tác động, quản lý hoạt động mua bán điện và tham mưu các giải pháp phù hợp với thực tiễn của Tổng công ty.

  Các giảng viên và học viên tham gia khóa đào tạo

Thông qua chương trình, EVNNPC tiếp tục chú trọng công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực theo hướng chuyên sâu, gắn kiến thức với thực tiễn và yêu cầu đổi mới của ngành Điện. Đây là bước chuẩn bị cần thiết nhằm nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả hoạt động kinh doanh và khả năng thích ứng của Tổng công ty cùng các đơn vị thành viên trước những thay đổi của thị trường điện cạnh tranh, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của ngành Điện Việt Nam.

Nguyễn Anh - Ban TT&VHDN EVNNPC