Thắp sáng “vùng lõm”, mở đường tương lai: Bài 2: Điện về, sóng đến

Xóa vùng lõm điện ở Tuyên Quang không chỉ thắp sáng đời sống người dân mà còn giúp cung cấp điện cho các trạm phát sóng BTS, giúp phủ sóng viễn thông, Internet để vùng cao tiến gần hơn tới chính quyền số. 

Cán bộ nhân viên Điện lực Mèo Vạc tuyên truyền hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng Chăm sóc khách hàng của ngành điện trên điện thoại thông minh.

Sóng di động về bản

Sau gần 1 năm có điện, đồng thời có sóng điện thoại, cuộc sống của người dân thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Đồng Văn đã có nhiều đổi thay. Đến thăm lại thôn Nhìa Lũng Phìn, Trưởng thôn Sùng Mí Nô vui mừng chia sẻ: “Sau một năm trong thôn đã có nhiều thay đổi, bây giờ thôn đổi tên thành Thài Phìn Tủng. Từ ngày có điện, có đèn đường, cuộc sống trong thôn như chuyển sang một màu sắc mới tươi sáng hơn. Bây giờ buổi tối đến nhà nào cũng sáng đèn, bà con đã sắm ti vi về để xem tin tức thời sự. Nhiều nhà mua máy móc, thiết bị điện về phục vụ cho công việc, cuộc sống hàng ngày. Và quan trọng hơn, điện lưới mở ra cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống và mang lại niềm tin cho người dân”. Đến nay, thôn đã có sóng điện thoại, bà con đã biết dùng mạng xã hội để lập các nhóm Zalo điều hành công việc trong thôn, các chi hội phụ nữ, nông dân đã có nhóm Zalo hoạt động riêng. Người dân tại các thôn khó khăn đang dần tiếp cận với dịch vụ hành chính công trực tuyến, từng bước triển khai xây dựng chính quyền số, xã hội số, công dân số, rút ngắn khoảng cách giữa vùng cao với miền xuôi.

Nhà dân và lớp học tại điểm trường thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Đồng Văn đã có điện. 

Được biết toàn thôn có 92 hộ dân, trước đây chưa có điện, mọi công việc chủ yếu làm thủ công, nặng nhọc. Từ ngày có điện, bà con bắt đầu mua sắm máy xay ngô, máy băm rau lợn, ấm đun nước… giảm được nhiều công sức, nhất là với phụ nữ và trẻ em. Có điện, có đèn chiếu sáng, việc đi lại ban đêm thuận lợi và an toàn hơn, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, làm cho thôn bản khang trang hơn. Chị Giàng Thị Say, một hộ dân ở thôn Nhìa Lũng Phìn cho biết: “Có điện nhà tôi liền mua sắm bóng đèn điện, ti vi, máy thái cỏ… về sử dụng. Từ khi có điện, việc nhà xong nhanh lắm, tôi có thêm thời gian chăm con, tối đến cả nhà lại quây quần dưới ánh đèn xem ti vi, trò chuyện”. Điện về đã mở ra một tương lai mới cho bản làng vùng cao, tiếng máy xay xát vang lên rộn ràng khắp thôn, có máy móc hỗ trợ việc xây dựng nhà ở cũng bớt vất vả nhiều. Nhìa Lũng Phìn hôm nay đã có ánh sáng. Nhưng điều đáng giá hơn là ánh sáng đó đã “bật” được niềm tin của người dân vào sự quan tâm của Nhà nước và vào một tương lai không còn bị cách biệt bởi địa hình.

Đưa điện lưới quốc gia đến các thôn vùng lõm là chủ trương nhân văn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển KT-XH và nâng cao đời sống người dân. Ông Giàng Mí Say, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Văn cho biết: “Chương trình xóa vùng “lõm điện” của ngành Điện không chỉ thắp sáng từng ngôi nhà, mà còn cấp điện cho 11 trạm BTS, tạo nền tảng để người dân tiếp cận thông tin, liên lạc và thực hiện thủ tục hành chính công trên môi trường điện tử. Với hơn 1.000 hộ dân được hưởng lợi, ánh sáng điện hôm nay trở thành “cánh cửa” mở ra cơ hội cho vùng cao”. 

Chiến dịch xóa vùng “lõm sóng”

Được biết, đến nay hạ tầng viễn thông của tỉnh đã ghi nhận những bước tiến vượt bậc, trở thành xương sống cho lộ trình xây dựng Chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Tính đến đầu năm 2026, toàn tỉnh đã vận hành 3.107 vị trí trạm BTS. Trong khi mạng 4G tiếp tục giữ vai trò nền tảng, công nghệ 5G đã bắt đầu tăng tốc mạnh mẽ với 593 trạm. Sự đầu tư bài bản này đã mang lại kết quả rõ rệt như tốc độ tải xuống trung bình đạt 74,86 Mbps, tăng gấp đôi chỉ sau hai năm. Không chỉ dừng lại ở mạng di động, hạ tầng cáp quang đã phủ kín 100% trung tâm các xã, phường. Đây là cơ sở để địa phương triển khai các dịch vụ Internet băng rộng siêu tốc độ. Song song đó, hệ thống mạng truyền số liệu chuyên dùng và hội nghị trực tuyến đã thông suốt đến tận cấp cơ sở, giúp công tác điều hành của chính quyền trở nên nhạy bén và hiệu quả hơn bao giờ hết. 

Thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Đồng Văn đã có sóng điện thoại MobiFone.

Dù đã đạt được nhiều kết quả khả quan, nhưng thực tế Tuyên Quang vẫn còn những vùng “lõm sóng”. Sự chênh lệch về chất lượng hạ tầng giữa khu vực trung tâm và vùng sâu, vùng xa vẫn là những thách thức trong tiến trình chuyển đổi số của tỉnh. Trong đó, để tháo gỡ nút thắt về sóng di động cần có điện để duy trì hoạt động của các trạm BTS, do đó xóa vùng “lõm điện” cũng tạo điều kiện để xóa vùng “lõm sóng”. Ông Lê Phương Đông, Trưởng phòng Quản lý bưu chính viễn thông, Sở Khoa học và công nghệ tỉnh Tuyên Quang cho biết: Toàn tỉnh hiện còn 272 thôn, bản bị lõm sóng, trong đó 91 thôn vẫn hoàn toàn “trắng” sóng di động. Bên cạnh đó, tỷ lệ ngầm hóa cáp còn thấp (11,9%) và việc dùng chung hạ tầng giữa các nhà mạng chưa đạt kỳ vọng. Những tồn tại này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng hạ tầng, đảm bảo khả năng tiếp cận dịch vụ số cho toàn bộ người dân.

Tỉnh Tuyên Quang đang tăng tốc phổ cập công nghệ 5G nhằm xây dựng hệ sinh thái kết nối vạn vật toàn diện thay vì chỉ nâng cấp tốc độ truy cập. Tỉnh đặt mục tiêu phủ sóng 5G tại các khu công nghiệp, cơ quan nhà nước, cơ sở giáo dục và điểm du lịch, đảm bảo 100% trung tâm xã, phường được tiếp cận dịch vụ. Phấn đấu đưa tỷ lệ trạm 5G đạt tối thiểu 30% so với hệ thống 4G hiện có, địa phương đang nỗ lực sẵn sàng hạ tầng cho các nền tảng tiên phong như IoT, Big Data và AI. Song song đó, lộ trình dừng công nghệ 2G được triển khai quyết liệt để tái tối ưu tài nguyên tần số và giảm chi phí vận hành. 

Song hành với cuộc đua công nghệ là chiến dịch xóa “vùng lõm” điện, sóng để thu hẹp khoảng cách số. Tỉnh Tuyên Quang đang phấn đấu đưa sóng di động băng rộng đến 96% số thôn trong năm 2026. Các nhà mạng chủ lực như Viettel, VNPT được giao nhiệm vụ triển khai linh hoạt các giải pháp kỹ thuật: từ lắp đặt trạm phát sóng nhỏ (small cell), truyền dẫn vi ba, vệ tinh cho đến ứng dụng năng lượng tái tạo tại những bản làng chưa có điện lưới.

Có thể khẳng định việc đẩy mạnh phủ sóng 5G gắn liền với xóa bỏ “vùng lõm” không chỉ giúp thu hẹp khoảng cách vùng miền mà còn tạo bệ phóng vững chắc để tỉnh bứt phá nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số, trong đó có đóng góp không nhỏ của ngành Điện. 

Thanh Hải - CTĐL Tuyên Quang