Giấc mơ bao đời của người vùng cao đã thành hiện thực

Ở nơi địa đầu Tổ quốc còn nhiều gian khó, có những thôn, bản bao đời nay người dân vẫn sống trong cảnh thiếu điện, nước sinh hoạt. Nhờ những nỗ lực của ngành điện, mùa Xuân này ánh điện lưới quốc gia đã về tới những “vùng lõm” xa xôi nhất của Đồng Văn. Bà con các dân tộc ở một số thôn vùng sâu, vùng xa đã được sử dụng điện; điều mà bao đời nay, người dân vùng cao chưa bao giờ nghĩ đến.

Người dân thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Tả Phìn mới được sử dụng điện trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026. 

Tự hào khi được “thắp sáng” quê hương

Không có điện lưới quốc gia không đơn thuần là thiếu đi một tiện nghi sinh hoạt, mà còn kéo theo hàng loạt giới hạn về học tập, sản xuất, tiếp cận thông tin, bảo đảm an ninh trật tự và cả khả năng vận hành của bộ máy chính quyền cơ sở trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được đẩy mạnh. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tổng công ty Điện lực miền Bắc, năm 2025 Công ty Điện lực Tuyên Quang đã khảo sát, lập phương án đầu tư và tổ chức triển khai cấp điện cho 24 thôn, bản “lõm điện, lõm sóng” với tổng mức đầu tư hơn 6,2 tỷ đồng. Trong đó, Đội Quản lý điện lực khu vực (QLĐLKV) Đồng Văn có 5 điểm “lõm điện” vừa được xóa vào cuối năm 2025. 

Anh Dương Đại Sơn, Đội Quản lý điện lực khu vực Đồng Văn và đồng nghiệp kiểm tra công tơ, tuyên truyền an toàn điện cho người dân. 

Anh Dương Đại Sơn, nhân viên Tổ Kinh doanh dịch vụ số 1, Đội QLĐLKV Đồng Văn, là người sinh ra và lớn lên tại mảnh đất Đồng Văn, không giấu được niềm vui và xúc động khi chứng kiến từng giây phút những thôn, bản vùng sâu, vùng xa được thắp sáng. Anh Sơn nhớ lại, từ khi còn là một cậu bé, anh đã được chứng kiến cảnh người dân ở những thôn, xã cách xa khu vực trung tâm sống trong cảnh không có điện. Buổi tối, những đứa trẻ phải thắp đèn dầu để học bài, hốc mắt ám khói cay xè, cả gia đình sinh hoạt trong ánh sáng lập lòe của chiếc đèn dầu. Lớn hơn nữa, khi máy móc dần thay thế sức người, nhiều nhà đã dành dụm được tiền mua máy cắt cỏ, máy thái rau lợn, máy xay xát… thì người dân ở những nơi không có điện vẫn phải lao động thủ công, dùng sức người là chính, làm lụng quần quật từ mờ sáng đến đêm khuya mà năng suất chẳng đáng là bao. Rồi đến khi kinh tế phát triển hơn, nhiều hộ đã xây dựng được nhà ở kiên cố, thì ở những nơi thiếu điện, việc xây dựng nhà ở vẫn rất khó khăn vì thiếu điện để vận hành máy móc thi công. 

Từ khi vào công tác tại ngành điện năm 2013, đến nay đã có 13 năm anh Sơn được tham gia vào công việc cung cấp điện cho Nhân dân vùng cao. Là một người con của mảnh đất cao nguyên đá đầy gian khó, với anh việc cấp điện cho bà con không chỉ là công việc, mà còn là niềm tự hào khi được góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào việc đem ánh điện tới vùng sâu, vùng xa. Bởi anh hiểu rõ việc được sử dụng điện lưới quốc gia rất có ý nghĩa đối với người dân vùng cao. 

“Điện về, số đến”

Tại thôn Nhìa Lũng Phìn (xã Tả Phìn), nơi vừa được "xóa lõm" ngay trước thềm năm mới, niềm vui như vỡ òa. Trưởng thôn Nhìa Lũng Phìn, Sùng Mí Nô phấn khởi chia sẻ: “Người dân trong thôn đã mong có điện từ rất lâu rồi. Có điện, trước hết là có ánh sáng sinh hoạt, kế đó là điều kiện để bà con sử dụng thiết bị điện phục vụ đời sống thuận lợi hơn. Và quan trọng hơn, điện lưới mở ra cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống và mang lại niềm tin cho người dân”. 

Nhân viên Đội Quản lý điện lực khu vực Đồng Văn kiểm tra trạm biến áp và hỏi thăm tình hình dùng điện của các hộ gia đình thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Tả Phìn. 

Được biết toàn thôn có 45 hộ dân, 187 nhân khẩu, trước đây chưa có điện, mọi việc chủ yếu làm thủ công, nặng nhọc. Từ ngày có điện, bà con bắt đầu mua sắm máy xay ngô, máy băm rau, đun nước… giảm được nhiều công sức, nhất là với phụ nữ và trẻ em. Có điện, có đèn chiếu sáng, việc đi lại ban đêm thuận lợi và an toàn hơn, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, làm cho thôn bản khang trang hơn. Chị Giàng Thị Say, một hộ dân ở thôn Nhìa Lũng Phìn cho biết: “Có điện nhà tôi liền mua sắm bóng đèn điện, ti vi, máy thái cỏ… về sử dụng. Từ khi có điện, việc nhà xong nhanh lắm, tôi có thêm thời gian chăm con, tối đến cả nhà lại quây quần dưới ánh đèn xem ti vi, trò chuyện”.    

Lắp đặt đèn năng lượng mặt trời cho đường nông thôn vùng cao. 

Về lâu dài, điện lưới quốc gia sẽ là nền tảng để xã Tả Phìn thực hiện chủ trương xóa vùng lõm sóng, thúc đẩy chuyển đổi số. Khi có điện, chính quyền xã phối hợp với doanh nghiệp viễn thông như Viettel, MobiFone khảo sát, triển khai xây dựng các điểm phát sóng, phục vụ mục tiêu xây dựng chính quyền số, xã hội số, công dân số. Kỳ vọng trong năm 2026, người dân tại các thôn khó khăn sẽ tiếp cận đầy đủ dịch vụ hành chính công trực tuyến, từng bước rút ngắn khoảng cách giữa vùng cao và vùng thuận lợi. 

Kỳ tích viết bằng mồ hôi trên đá xám

Nhân viên Đội Quản lý điện lực khu vực Đồng Văn lắp đặt hệ thống điện ở các thôn vùng sâu, vùng xa. 

Để kéo điện về thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Tả Phìn là một phép thử sự bền bỉ của nhà thầu và chủ đầu tư trước những “điều kiện thi công vô cùng khắc nghiệt”. Theo anh Dương Mạnh Hùng, Đội phó Đội QLĐLKV Đồng Văn chia sẻ: “Khó khăn lớn nhất khi kéo đường dây, lắp đặt trạm biến áp là địa hình toàn đá, thi công móng cột không thể dùng máy móc hay nổ mìn mà buộc phải đào, khoan thủ công hoàn toàn. Vật tư như cột điện, cát, đá phải vận chuyển bằng xe nhỏ, xe kéo hoặc sức người. Nguồn nước phục vụ thi công cũng hạn chế, phải vận chuyển từ nơi khác vào, rồi rào cản ngôn ngữ giữa công nhân thi công và người dân địa phương cũng khiến quá trình phối hợp ban đầu gặp không ít lúng túng”. 

Nhờ sự nỗ lực của đơn vị, tại Nhìa Lũng Phìn đã thi công được 1 trạm biến áp, tuyến đường dây hạ thế 0,4 kV dài hơn 2km với khoảng 60 vị trí cột, đồng thời triển khai gần 20 vị trí cột đường dây trung thế 35kV dài khoảng 1,5km. Khối lượng công việc ấy, nếu đặt ở nơi thuận lợi có thể tính bằng tiến độ, nhưng ở vùng cao nguyên đá phải tính bằng mồ hôi, công sức và sự kiên trì của biết bao người thợ. 

Hiện nay, Đội Quản lý điện lực khu vực Đồng Văn đang quản lý hơn 225 km đường dây trung áp, 226 km đường dây hạ áp. Trong năm 2025 đã xóa được 5 điểm “lõm điện”, sang năm nay chỉ còn 1 điểm. Đến nay, hơn 90% người dân trên địa bàn Đội quản lý đã được sử dụng điện lưới quốc gia. Điện về là nền tảng để “sóng” về theo, những trạm phát sóng Viettel, MobiPhone sẽ mọc lên, đưa chính quyền số, công dân số đến gần hơn với bà con.

Ánh sáng đèn điện đã chiếu sáng lung linh khắp các thôn, bản vùng cao và mở ra một tương lai không còn bị cách biệt bởi địa hình, để người dân nơi đây kết nối với bạn bè trong và ngoài nước. Và cùng chung niềm vui đó, có những người thợ điện đang lặng thầm góp sức đưa ánh sáng đến với những bản làng nơi đại ngàn đá xám. 

Thanh Hải – CTĐL Tuyên Quang