Văn hóa hiệu suất cao – Từ nền tảng đã có đến hiệu suất trong công việc

Văn hóa doanh nghiệp là quá trình tích lũy các giá trị, chuẩn mực, cách ứng xử và phương thức làm việc. Khi môi trường hoạt động thay đổi, nền tảng ấy vẫn là điểm tựa, nhưng cách chuyển hóa các giá trị thành năng lực và kết quả cũng cần được nâng lên.

Với Công ty Điện lực Lào Cai (CTĐL Lào Cai), Đề án “Xây dựng và thực thi Văn hóa Hiệu suất cao tại CTĐL Lào Cai – PCHPC” được xây dựng theo hướng đó. PCHPC không bắt đầu từ con số 0, cũng không thay thế hệ thống văn hóa đã hình thành, mà kế thừa, chuẩn hóa, tích hợp và nâng cấp những giá trị đã được vun đắp qua nhiều năm. Đề án khái quát quá trình này theo một mạch liên tục: Văn hóa EVN → Văn hóa doanh nghiệp CTĐL Lào Cai → Văn hóa an toàn và văn hóa kinh doanh → Văn hóa số → Văn hóa hiệu suất cao PCHPC. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc CTĐL Lào Cai, chia sẻ: “Văn hóa hiệu suất cao tại CTĐL Lào Cai không được xây dựng từ con số 0 và cũng không phải là sự thay thế cho những giá trị văn hóa đã được hình thành. Đây là bước phát triển tiếp theo trên nền tảng những giá trị, chuẩn mực và hành vi mà Công ty đã tích lũy qua nhiều năm; đồng thời tiếp thu những cách tiếp cận quản trị trên thế giới phù hợp với xu hướng phát triển mới. Điều quan trọng là những giá trị đó phải được chuyển hóa thành tư duy, hành vi, phương thức quản trị và cuối cùng tạo ra hiệu suất, kết quả cụ thể.”

Niềm tin tạo môi trường để con người phối hợp, trao đổi thông tin và hành động nhanh hơn

Điểm cốt lõi của PCHPC trước hết nằm ở cách hiểu về “hiệu suất cao”. Hiệu suất cao không có nghĩa là làm việc nhiều hơn. Làm nhiều hơn, nhanh hơn hoặc tăng áp lực lên người lao động không mặc nhiên tạo ra hiệu suất cao. Hiệu suất cao được hiểu là tạo ra kết quả tốt hơn bằng phương thức làm việc tốt hơn, hướng tới “hiệu suất thông minh”. Người lao động phải biết đặt câu hỏi về cách làm, chủ động tìm giải pháp, khai thác dữ liệu và công nghệ để nâng cao năng suất. Từ cách tiếp cận đó, PCHPC được xây dựng trên 5 giá trị cốt lõi của EVN: Niềm tin, Chất lượng, Tiên phong, Sáng tạo và Trách nhiệm; phát triển thành 7 trụ cột Văn hóa hiệu suất cao, 10 mã gen (DNA) và 65 biểu hiện hành vi. Đây là cấu trúc xuyên suốt từ giá trị đến tư duy, hành vi và hiệu suất.

7 trụ cột gồm: Niềm tin; Tinh thần làm chủ; Khách hàng là trọng tâm; An toàn; Học tập không ngừng; Chuyển đổi số & AI; Cải tiến liên tục. Bảy trụ cột tạo thành một hệ thống năng lực văn hóa hướng tới nâng cao hiệu suất, trải nghiệm khách hàng và năng lực cạnh tranh. Niềm tin tạo môi trường phối hợp và trao đổi thông tin; Tinh thần làm chủ gắn trách nhiệm với kết quả cuối cùng; Khách hàng là trọng tâm coi giá trị tạo ra cho khách hàng là một tiêu chí của hiệu suất; An toàn là điều kiện tiên quyết; Học tập không ngừng biến kinh nghiệm thành tri thức; Chuyển đổi số và AI đưa dữ liệu, công nghệ vào phương thức làm việc; Cải tiến liên tục thúc đẩy cách làm tốt hơn, nhanh hơn, đơn giản hơn.

Nhân viên Điện lực hướng dẫn người dân cài App EVN CSKH

Nếu 7 trụ cột xác định tổ chức cần có năng lực văn hóa gì thì 10 mã gen (DNA) xác định người CTĐL Lào Cai cần có tư duy và năng lực như thế nào. Đề án xác định 10 DNA gồm: Tư duy số; Tư duy dữ liệu; Thấu hiểu khách hàng; Học hỏi nhanh; Tinh thần làm chủ; Tư duy đổi mới sáng tạo; Tư duy an toàn trên hết; Lãnh đạo ở mọi cấp độ; Thích ứng linh hoạt và Hợp tác. 10 DNA được tổ chức thành 4 nhóm, từ tư duy tạo ra tương lai đến làm chủ hiệu suất, tạo giá trị cho nhau và cho khách hàng, và bảo đảm phát triển bền vững.

Nhưng giá trị, trụ cột hay DNA chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển thành hành vi cụ thể. Đây là vai trò của 65 biểu hiện hành vi – tầng đưa Văn hóa hiệu suất cao vào công việc hằng ngày. Bộ 65 hành vi không phải một hệ thống hoàn toàn mới, mà được rà soát, kế thừa và nâng cấp từ văn hóa doanh nghiệp, văn hóa an toàn, văn hóa kinh doanh, văn hóa số và văn hóa trong môi trường số.

Những hành vi này phải được thể hiện bằng việc chủ động phát hiện vấn đề, đề xuất giải pháp, theo dõi đến kết quả; tiếp nhận và xử lý yêu cầu của khách hàng; nhận diện nguy cơ và lên tiếng khi điều kiện làm việc không bảo đảm; phân tích nguyên nhân, rút kinh nghiệm; đồng thời thường xuyên tìm cách làm đơn giản hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn. 65 hành vi được sử dụng trong giao việc, họp, xử lý sự cố, phục vụ khách hàng, quản lý an toàn, cải tiến và đánh giá kết quả; văn hóa vì thế được đặt ngay trong công việc. Văn hóa hiệu suất cao phải được tích hợp vào hệ thống quản trị và các quy trình nhân sự, từ tuyển dụng, bố trí, đào tạo, phát triển cán bộ đến đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm và xây dựng đội ngũ kế cận. Đánh giá vì thế không chỉ xem xét kết quả mà còn xem xét cách đạt kết quả, nhất là trách nhiệm, hợp tác và tuân thủ an toàn.

Nhân viên Điện lực hướng dẫn người dân các biện pháp an toàn trong sử dụng điện

Vai trò của lãnh đạo, cán bộ quản lý đặc biệt quan trọng. Lãnh đạo phải là lực lượng đầu tiên thực hành sự thay đổi; từ cách giao việc, phân quyền, tổ chức cuộc họp đến tiếp nhận ý kiến và giải quyết vấn đề. Giám đốc Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất là đưa Văn hóa hiệu suất cao vào công việc hằng ngày. Mỗi cán bộ, công nhân viên cần hiểu mình cần thay đổi điều gì trong cách làm việc; người quản lý cần thay đổi điều gì trong cách điều hành; các đơn vị cần thay đổi điều gì trong cách phối hợp. Khi những thay đổi đó tạo ra kết quả tốt hơn, an toàn hơn và phục vụ khách hàng tốt hơn thì văn hóa mới thực sự đi vào thực chất.”

PCHPC không dừng ở truyền thông mà hướng tới khả năng quan sát, đánh giá và đo lường sự thay đổi. Đề án đặt ra các mục tiêu: 100% cán bộ, công nhân viên được truyền thông, đào tạo về PCHPC; 100% nhận diện được các hành vi văn hóa hiệu suất cao được kỳ vọng; giảm 30% các hành vi chưa phù hợp so với các biểu hiện hành vi PCHPC; đồng thời đặt yêu cầu đối với đội ngũ lãnh đạo, quản lý và việc thực hiện các cam kết văn hóa hiệu suất cao.

Đích đến cuối cùng vẫn là kết quả công việc: quyết định có cơ sở hơn; phối hợp giữa các bộ phận hiệu quả hơn; vấn đề được phát hiện sớm hơn; dữ liệu được sử dụng nhiều hơn; công nghệ và AI được khai thác thực chất hơn; khách hàng được phục vụ tốt hơn; công việc được thực hiện an toàn hơn và nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn. Đó cũng là logic xuyên suốt của PCHPC: giá trị → trụ cột → DNA → hành vi → thực hành quản trị → hiệu suất → kết quả. Công ty không bắt đầu lại quá trình xây dựng văn hóa, mà phát triển trên những giá trị đã hình thành, chuẩn hóa những nội dung còn phân tán, tích hợp thành một kiến trúc thống nhất và bổ sung những năng lực cần thiết cho giai đoạn mới. 

Khi hành vi mới được thực hiện thường xuyên và được củng cố bằng phương thức quản trị cùng kết quả đo lường được, văn hóa sẽ trở thành một phần của năng lực thực thi và là nguồn lực tạo hiệu suất của CTĐL Lào Cai.

Nguyễn Kiều Hưng – CTĐL Lào Cai