Công ty Điện lực Lào Cai tiên phong phát triển điện mặt trời mái nhà

Giữa những ngày nắng đầu hè, trên mái các trụ sở Công ty Điện lực Lào Cai, hàng nghìn tấm pin quang điện đang lặng lẽ hấp thụ ánh sáng mặt trời để tạo ra nguồn điện sạch phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Từ nhà điều hành sản xuất Công ty, trung tâm thí nghiệm điện đến các điện lực trực thuộc, mô hình điện mặt trời mái nhà không chỉ góp phần thực hành tiết kiệm điện mà còn thể hiện quyết tâm của ngành điện trong sử dụng năng lượng hiệu quả, hướng tới phát triển xanh và bền vững. 

Thực hiện Chỉ thị số 09/CT-TTg và 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường tiết kiệm điện và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, Công ty Điện lực Lào Cai đã triển khai đầu tư 06 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ tại trụ sở điều hành sản xuất Công ty và các đơn vị trực thuộc.

Nhân viên Công ty Điện lực Lào Cai khẩn trương vận chuyển, tập kết các tấm pin Mono N-type HPBC thế hệ mới để lắp đặt tại các trụ sở đơn vị.

Sáu địa điểm triển khai gồm: Nhà Điều hành sản xuất Công ty, Trung tâm Thí nghiệm điện, Điện lực Yên Bái, Điện lực Lào Cai, Điện lực Nghĩa Lộ và Điện lực Bát Xát. Theo tính toán, khi đi vào vận hành, hệ thống dự kiến phát trung bình khoảng 38.000 kWh điện mỗi tháng, góp phần giảm lượng điện tiêu thụ từ lưới quốc gia vào ban ngày và giảm phát thải khoảng 350 tấn CO₂ mỗi năm. Hiện nay, các hệ thống đang hoàn thiện những hạng mục cuối cùng để chuẩn bị đấu nối, vận hành đồng bộ trong tháng 5/2026.

Tại Điện lực Yên Bái, hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt trên khu vực nhà điều hành và văn phòng làm việc. Đây là một trong những đơn vị tích cực triển khai các giải pháp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả gắn với nhiệm vụ kinh doanh và dịch vụ khách hàng.

Hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt đồng bộ trên diện tích mái các nhà điều hành, giúp tối ưu hóa không gian và giảm nhiệt độ trực tiếp cho tòa nhà.

Ông Hà Minh Nam, Phó Giám đốc Điện lực Yên Bái, cho biết việc triển khai điện mặt trời mái nhà là giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng điện tại đơn vị, đặc biệt trong mùa nắng nóng khi phụ tải tăng cao. “Hiện nay hệ thống đang hoàn thiện các hạng mục cuối cùng để chuẩn bị đấu nối, vận hành. Sau khi đưa vào sử dụng, hệ thống sẽ góp phần giảm điện năng tiêu thụ từ lưới quốc gia vào ban ngày, nâng cao hiệu quả thực hành tiết kiệm điện tại đơn vị”, ông Nam cho biết. 

Theo ông Nam, bên cạnh việc đầu tư điện mặt trời mái nhà, đơn vị cũng tăng cường tuyên truyền cán bộ, nhân viên sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả; đồng thời đẩy mạnh hướng dẫn khách hàng sử dụng điện an toàn, hợp lý trong mùa nắng nóng. “Hệ thống điện mặt trời mái nhà không chỉ mang ý nghĩa về mặt kinh tế mà còn góp phần lan tỏa thói quen sử dụng năng lượng xanh, nâng cao nhận thức cộng đồng về tiết kiệm điện và bảo vệ môi trường”, ông Nam chia sẻ.

Cán bộ kỹ thuật kiểm tra hệ thống biến tần (Inverter) - "trái tim" của dự án, đảm bảo dòng điện một chiều được chuyển đổi hiệu quả sang điện xoay chiều phục vụ điều hành sản xuất.

Điểm nổi bật của dự án là việc sử dụng tấm pin Mono N-type HPBC thế hệ mới thuộc dòng Hi-MO X của LONGi. Các tấm pin sử dụng phôi silicon đơn tinh thể tinh khiết, giúp giảm tổn hao năng lượng và nâng cao hiệu suất chuyển đổi điện năng.

Ông Hoàng Văn Hà, Chuyên viên Ban Quản lý dự án Công ty Điện lực Lào Cai cho biết các hệ thống được lựa chọn theo tiêu chí hiệu suất cao, phù hợp với điều kiện khí hậu khu vực miền núi phía Bắc. “Theo thiết kế, các tấm pin ứng dụng công nghệ HPBC đưa toàn bộ tiếp xúc điện ra mặt sau thay vì bố trí trên bề mặt như công nghệ truyền thống. Nhờ đó, khả năng hấp thụ ánh sáng được tối ưu hơn, hiệu suất chuyển đổi đạt tới 23,3%”, ông Hà cho biết. Cũng theo ông Hà, công nghệ N-type giúp hạn chế suy giảm hiệu suất do ánh sáng và nhiệt độ, nâng cao độ bền của hệ thống trong quá trình vận hành dài hạn. Các tấm pin vẫn duy trì khả năng phát điện ổn định trong điều kiện thời tiết nhiều mây, sương mù hoặc nhiệt độ cao.

Hệ thống giám sát hiển thị sản lượng điện mặt trời phát theo thời gian thực, hỗ trợ cán bộ kỹ thuật theo dõi và quản lý vận hành hệ thống hiệu quả.

Ông Cao Bình Định, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lào Cai, cho biết Công ty đang tập trung hiện thực hóa mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng trong năm 2026, trong đó điện mặt trời mái nhà là một trong những giải pháp trọng tâm. “Công ty dự kiến đưa vào vận hành đồng bộ 06 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự dùng ngay trong tháng 5/2026. Đối với khách hàng, đơn vị phấn đấu mỗi năm hỗ trợ khoảng 10% cơ quan công sở và hộ gia đình tiếp cận điện mặt trời mái nhà, đồng thời khuyến khích tích hợp hệ thống lưu trữ năng lượng để nâng cao hiệu quả sử dụng”, ông Cao Bình Định cho biết.

Tuy nhiên, việc triển khai điện mặt trời mái nhà tại khu vực miền núi phía Bắc vẫn còn nhiều khó khăn. Giá vật tư, thiết bị tăng khiến chi phí đầu tư ban đầu lớn; cường độ bức xạ mặt trời tại một số khu vực như Sa Pa, Bắc Hà, Mường Khương chưa thực sự thuận lợi; trong khi yêu cầu về an toàn công trình và phòng cháy chữa cháy ngày càng chặt chẽ. Ngoài ra, mô hình “tự sản, tự tiêu” cũng đòi hỏi việc tính toán công suất lắp đặt phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế để tránh dư thừa điện năng vào ngày nghỉ hoặc thời điểm phụ tải thấp.

Mô hình “tự sản, tự tiêu” cũng đòi hỏi việc tính toán công suất lắp đặt phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế

Dù còn nhiều khó khăn, việc ngành điện chủ động đầu tư, triển khai và trực tiếp sử dụng điện mặt trời mái nhà đang tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng. Từ những mái nhà công sở, mô hình sử dụng năng lượng sạch đang từng bước lan tỏa tới khách hàng, doanh nghiệp và người dân, góp phần xây dựng thói quen sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và thân thiện với môi trường.

Nguyễn Thuần – CTĐL Lào Cai