Từ áp lực đến chủ động: Bài toán điện mùa hè năm 2026

Trước dự báo năm 2026 sẽ xảy ra các đợt nắng nóng cực đoan kéo dài, hệ thống điện miền Bắc đang đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng khi nhu cầu phụ tải tăng cao trong khi nguồn cung tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trong bối cảnh đó, Công ty Điện lực Lào Cai đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành phụ tải, tiết kiệm điện và từng bước khai thác nguồn năng lượng phân tán như điện mặt trời mái nhà, nhằm đảm bảo cung ứng điện an toàn, ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Nhu cầu sử dụng điện tại Lào Cai tiếp tục tăng trưởng, đặc biệt vào các tháng cao điểm mùa hè

Linh hoạt điều chỉnh phụ tải và huy động nguồn dự phòng

Theo đánh giá từ đơn vị điều độ hệ thống điện, năm 2026, điều kiện thủy văn không thuận lợi cho các nhà máy thủy điện, trong khi nguồn nhiên liệu cho nhiệt điện có thể gặp khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả dụng nguồn điện. Trong khi đó, nhu cầu sử dụng điện tại Lào Cai tiếp tục tăng trưởng, đặc biệt vào các tháng cao điểm mùa hè, tạo áp lực lớn lên hệ thống điện khu vực.  

Trước thực tế đó, Công ty Điện lực Lào Cai đã triển khai quyết liệt chương trình điều chỉnh phụ tải (DR) – một trong những giải pháp được đánh giá hiệu quả trong việc giảm áp lực cho hệ thống điện. Trên cơ sở rà soát, phân loại chi tiết các nhóm khách hàng theo đặc thù tiêu thụ điện, đơn vị đã chủ động làm việc trực tiếp với các khách hàng sử dụng điện lớn để ký thỏa thuận dịch chuyển phụ tải, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm từ 13h00 đến 15h00 và từ 20h00 đến 23h00. Đến nay, đã có 120 khách hàng tham gia chương trình, sẵn sàng phối hợp điều chỉnh phụ tải khi có yêu cầu từ hệ thống điện.

Không dừng lại ở đó, Công ty còn linh hoạt khai thác nguồn điện dự phòng từ phía khách hàng. Thông qua việc làm việc và ký thỏa thuận với 88 khách hàng có trang bị máy phát điện diesel, tổng công suất nguồn dự phòng đạt 41,4 MVA, có khả năng giảm tải cho lưới điện khoảng 7,9 MW trong những thời điểm cấp bách. Đây là giải pháp mang tính chia sẻ trách nhiệm, góp phần nâng cao khả năng ứng phó của hệ thống điện trong các tình huống khẩn cấp. 

Song song với các giải pháp kỹ thuật, công tác chuẩn bị kịch bản vận hành hệ thống điện trong mọi tình huống cũng được đặc biệt chú trọng. Công ty đã xây dựng đầy đủ các phương án cung ứng điện trong điều kiện thiếu nguồn và tình huống cực kỳ khẩn cấp; lập danh sách khách hàng ưu tiên cấp điện; rà soát hệ thống sa thải phụ tải, rơ le bảo vệ và hệ thống SCADA, đồng thời đảm bảo thông tin liên lạc phục vụ điều hành vận hành luôn thông suốt. Các phương án này đã được UBND tỉnh Lào Cai phê duyệt, thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Điện và chính quyền địa phương trong đảm bảo an ninh năng lượng. 

Việc thúc đẩy sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả tiếp tục được xác định là giải pháp then chốt

Tiết kiệm điện và phát triển năng lượng tái tạo là giải pháp bền vững

Đặc biệt, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao và nguồn cung có nhiều biến động, việc thúc đẩy sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả tiếp tục được xác định là giải pháp then chốt. Công ty Điện lực Lào Cai đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các nhóm khách hàng từ cơ quan hành chính, chiếu sáng công cộng, sản xuất công nghiệp đến hộ gia đình thực hiện nghiêm các cam kết tiết kiệm điện, nhất là trong các tháng cao điểm nắng nóng.

Nội dung này nhằm triển khai các nội dung chỉ đạo theo Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó nhấn mạnh việc tiết kiệm điện phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của toàn xã hội; yêu cầu các cơ quan, đơn vị giảm tối thiểu điện năng tiêu thụ, các doanh nghiệp tối ưu hóa sản xuất, hạn chế sử dụng điện giờ cao điểm, đồng thời khuyến khích người dân thay đổi thói quen sử dụng điện theo hướng tiết kiệm, hiệu quả.

Đáng chú ý, bên cạnh các giải pháp truyền thống, việc phát triển điện mặt trời mái nhà đang được xem là hướng đi quan trọng nhằm bổ sung nguồn điện tại chỗ, giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia. Với đặc thù là tỉnh có nhiều khu công nghiệp, cơ sở sản xuất và hộ dân có điều kiện lắp đặt, Lào Cai có tiềm năng lớn để phát triển loại hình năng lượng này. Việc khuyến khích khách hàng đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà không chỉ giúp giảm chi phí điện năng, mà còn góp phần cung cấp thêm nguồn điện phân tán vào ban ngày – trùng với thời điểm phụ tải tăng cao.

Trong bối cảnh các chính sách của Chính phủ đang từng bước hoàn thiện để thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà theo hướng tự sản, tự tiêu, Công ty Điện lực Lào Cai xác định đây sẽ là giải pháp lâu dài, bền vững, góp phần giảm áp lực đầu tư nguồn điện tập trung, đồng thời nâng cao tính chủ động của khách hàng trong sử dụng năng lượng.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Điện lực Lào Cai cho biết: “Xác định rõ những khó khăn, thách thức trong công tác cung ứng điện năm 2026, Công ty đã chủ động xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt, đồng thời tăng cường phối hợp với khách hàng và chính quyền địa phương để không bị động trong bất kỳ tình huống nào. Việc tiết kiệm điện và phát triển các nguồn năng lượng tại chỗ như điện mặt trời mái nhà sẽ là giải pháp căn cơ, lâu dài.”

Có thể thấy, trước áp lực ngày càng lớn trong việc cung ứng điện, Công ty Điện lực Lào Cai đã chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động thích ứng, với cách tiếp cận tổng thể từ điều chỉnh phụ tải, khai thác nguồn dự phòng, đẩy mạnh tiết kiệm điện đến phát triển năng lượng tái tạo. Những giải pháp này không chỉ đảm bảo cung ứng điện an toàn cho mùa hè 2026 mà còn góp phần xây dựng hệ thống điện vận hành linh hoạt, bền vững.

Nguyễn Kiều Hưng – CTĐL Lào Cai