Công ty Điện lực Lào Cai chủ động kiểm soát rủi ro, giảm thiểu sự cố hành lang lưới điện

Nhận diện rủi ro từ những con số "biết nói"

Trong những năm gần đây, cùng với tốc độ phát triển nhanh của hệ thống điện, công tác quản lý hành lang bảo vệ an toàn công trình điện lực đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với các đơn vị quản lý vận hành. Tại Công ty Điện lực Lào Cai (CTĐL Lào Cai), thực tiễn năm 2025 đã cho thấy rõ mức độ ảnh hưởng của yếu tố hành lang khi có tới 95/306 vụ sự cố lưới điện có liên quan, chiếm khoảng 30% tổng số sự cố toàn Công ty. Con số này không chỉ phản ánh áp lực trong vận hành mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có những giải pháp đồng bộ, quyết liệt và mang tính căn cơ hơn trong thời gian tới.

Phân tích nguyên nhân cho thấy, phần lớn các sự cố liên quan đến hành lang đều xuất phát từ những yếu tố tưởng chừng quen thuộc nhưng chưa được kiểm soát triệt để. Trong đó, tình trạng cành cây, dây diều và các vật thể lạ vướng vào đường dây chiếm tỷ lệ cao nhất với hơn 43%, tiếp đến là cây đổ vào đường dây chiếm trên 23%. Bên cạnh đó, các yếu tố như động vật xâm nhập, phương tiện va quệt hay thậm chí là những sự cố không xác định được nguyên nhân vẫn còn tồn tại với tỷ lệ đáng kể. Đáng chú ý, nhiều nguyên nhân mang tính chủ quan như việc chưa rà soát đầy đủ cây ngoài hành lang, thiếu kiểm soát hoạt động xây dựng gần lưới điện hay công tác tuyên truyền còn hạn chế đã góp phần làm gia tăng rủi ro.

Điện lực Nghĩa Lộ ra quân tổng kiểm tra và rà soát hành lang lưới điện

Không chỉ dừng lại ở các sự cố đã xảy ra, kết quả rà soát cũng cho thấy toàn Công ty hiện còn tới 1.984 điểm tồn tại hành lang, trong đó chủ yếu là các điểm cây cối có nguy cơ mất an toàn với 1.569 điểm. Một số khu vực như Yên Bái, Lục Yên, Nghĩa Lộ, Trấn Yên đang chịu áp lực lớn với hàng trăm điểm tồn tại cần xử lý. Điều này cho thấy nếu không có giải pháp mạnh mẽ và kịp thời, nguy cơ phát sinh sự cố trong thời gian tới là rất lớn, đặc biệt trong điều kiện thời tiết cực đoan và địa hình miền núi phức tạp.

Chuyển hướng từ "khắc phục" sang "chủ động quản trị rủi ro"

Trước thực trạng đó, Công ty Điện lực Lào Cai đã xây dựng kế hoạch “Giảm thiểu nguy cơ mất an toàn hành lang bảo vệ an toàn công trình điện lực năm 2026” với mục tiêu rõ ràng: giảm tối thiểu 52% sự cố liên quan đến hành lang, đồng thời không để phát sinh các vi phạm mang tính chủ quan. Các chỉ tiêu cụ thể cũng được đặt ra cho từng nhóm nguyên nhân, như giảm ít nhất 50% số vụ do cây đổ, vật thể lạ, động vật xâm nhập và phấn đấu xóa bỏ hoàn toàn các vụ va quệt phương tiện vào đường dây. Điểm đáng chú ý trong kế hoạch năm 2026 là sự chuyển hướng mạnh mẽ từ cách tiếp cận xử lý sự cố sang quản trị rủi ro một cách chủ động. 

Theo đó, Công ty yêu cầu các đơn vị phải rà soát 100% các điểm nguy cơ, lập kế hoạch xử lý chi tiết theo từng tuần, từng tháng; đồng thời phân công rõ trách nhiệm đến từng cá nhân quản lý tuyến. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được siết chặt với yêu cầu lãnh đạo đơn vị phải trực tiếp kiểm tra định kỳ hàng tháng và chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm do nguyên nhân chủ quan. Chia sẻ về định hướng này, ông Trần Thanh Duyệt – Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lào Cai cho biết thêm: “Công tác quản lý hành lang không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là trách nhiệm quản trị. Chúng tôi xác định phải chuyển từ bị động xử lý sự cố sang chủ động kiểm soát rủi ro, gắn trách nhiệm cụ thể đến từng đơn vị, từng cá nhân. Chỉ khi làm tốt từ gốc, từ hiện trường thì mới có thể giảm thiểu sự cố một cách bền vững.”

Tại Điện lực Văn Bàn, đơn vị đang quản lý vận hành hệ thống lưới điện trung, hạ thế với quy mô lớn, trải rộng trên địa bàn huyện miền núi, địa hình phức tạp: 282,22 km đường dây trung áp 35kV; 396,56 km đường dây hạ áp 0,4kV; 254 trạm biến áp phân phối. Với đặc thù nhiều tuyến đường dây đi qua khu vực đồi núi, khe suối, taluy cao và vùng có nguy cơ sạt lở, công tác kiểm tra tổng thể đầu năm có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá hiện trạng thiết bị sau thời gian vận hành cao điểm và chuẩn bị cho mùa mưa bão. Ngay sau Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán , đơn vị đã tổ chức ra quân kiểm tra toàn bộ lưới trung, hạ áp 35kV. Nội dung kiểm tra tập trung vào tình trạng cột, xà, dây dẫn, cách điện, tiếp địa, hành lang tuyến và các vị trí xung yếu. Ông Trình Tiến Thành – Trưởng Điện lực Văn Bàn chia sẻ  “Đối với địa bàn miền núi như Văn Bàn, mùa mưa bão luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với lưới điện như sạt lở móng cột, nghiêng cột, cây đổ vào đường dây, phóng điện do độ ẩm cao hoặc sự cố do sét. Việc tổ chức tổng kiểm tra ngay từ cuối tháng 2 cho phép đơn vị đánh giá đầy đủ hiện trạng thiết bị; Phát hiện sớm các khiếm khuyết tiềm ẩn; Lập phương án gia cố, sửa chữa trước mùa mưa; Chủ động bố trí nguồn lực, vật tư và kế hoạch xử lý. Sau mỗi đợt kiểm tra, toàn bộ tồn tại được thống kê chi tiết, phân loại theo mức độ rủi ro và khẩn trương đưa vào kế hoạch xử lý cụ thể theo thứ tự ưu tiên”. 

Cách làm này thể hiện sự chuyển dịch rõ nét từ tư duy “khắc phục sự cố” sang “chủ động phòng ngừa rủi ro”, một yêu cầu cốt lõi trong công tác quản lý vận hành lưới điện hiện nay. Song song với đó, các giải pháp kỹ thuật cũng được đẩy mạnh như bọc cách điện, lắp đặt thiết bị ngăn ngừa động vật, tăng cường cảnh báo tại các khu vực có nguy cơ cao. Công tác phối hợp với chính quyền địa phương và tuyên truyền đến người dân được xác định là yếu tố then chốt nhằm xử lý tận gốc các nguy cơ từ bên ngoài hành lang.

Điện lực Văn Yên phát quang lưới tuyến

Siết chặt kỷ luật, phát huy vai trò người đứng đầu

Trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Quang Đông – Trưởng Điện lực Văn Yên cho biết: “Thực hiện sự chỉ đạo của CTĐL Lào Cai, công tác quản lý hành lang lưới điện là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, có ý nghĩa quyết định đến việc đảm bảo vận hành an toàn hệ thống điện và phòng ngừa tai nạn điện trong nhân dân. Năm 2026, đơn vị đặt mục tiêu giảm tối thiểu 50% số vụ sự cố liên quan đến hành lang so với năm trước, đồng thời không để xảy ra tai nạn điện do vi phạm hành lang. Để đạt được mục tiêu đó, toàn thể cán bộ công nhân viên cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, bám sát hiện trường, chủ động phát hiện và xử lý kịp thời các nguy cơ, đặc biệt là các khu vực trồng quế có nguy cơ cao, đồng thời tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, đẩy mạnh tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong nhân dân”.

Cũng theo ông Trần Thanh Duyệt – Phó Giám đốc Công ty, năm 2026 sẽ là năm siết chặt kỷ luật thực thi, trong đó chế độ báo cáo, kiểm tra và xử lý trách nhiệm người đứng đầu sẽ được thực hiện nghiêm túc. Các đơn vị không chỉ phải đảm bảo tiến độ xử lý tồn tại mà còn phải chủ động phát hiện, ngăn chặn ngay từ đầu các nguy cơ phát sinh mới.

Với cách tiếp cận toàn diện từ quản lý, kỹ thuật đến truyền thông cộng đồng, kế hoạch năm 2026 của PC Lào Cai không chỉ hướng đến mục tiêu giảm sự cố trước mắt mà còn tạo nền tảng cho một hệ thống quản lý hành lang hiện đại, bền vững. Đây chính là bước chuyển quan trọng, góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, đảm bảo an toàn cho người dân và phục vụ hiệu quả cho phát triển kinh tế - xã hội.

Nguyễn Kiều Hưng – CTĐL Lào Cai