EVNNPC phối hợp NSMO tăng cường quản trị phụ tải, bảo đảm điện cho Bắc Ninh giai đoạn 2027–2030

Ngày 19/8/2026, tại Hội trường Công ty Điện lực Bắc Ninh, NSMO phối hợp với EVNNPC và Công ty Điện lực Bắc Ninh tổ chức chương trình làm việc về quản lý, đáp ứng phụ tải điện giai đoạn 2027–2028, định hướng đến năm 2030; đồng thời tổng kết công tác bảo đảm cung ứng điện mùa khô năm 2026. Nội dung chương trình tập trung vào phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) tự sản xuất, tự tiêu thụ; sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả; phối hợp với khách hàng sử dụng điện lớn trong dịch chuyển, điều chỉnh phụ tải và các giải pháp nâng cao khả năng vận hành an toàn hệ thống điện.

Tham dự chương trình có ông Nguyễn Đức Ninh – Thành viên HĐTV, Tổng Giám đốc NSMO; ông Ngô Sơn Hải – Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN); ông Vũ Anh Phương – Phó Tổng Giám đốc EVNNPC; ông Ngô Chí Quang – Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh; ông Đỗ Quốc Long – Giám đốc CTĐL Bắc Ninh, cùng đại diện Cục Điện lực, Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Bắc (NSO), các ban chuyên môn, các Công ty Điện lực: Hải Phòng, Hưng Yên, Phú Thọ, Thái Nguyên và các đơn vị liên quan.

Các đại biểu dự hội nghị

Phụ tải tăng nhanh, đặc tính sử dụng điện ngày càng phức tạp

Bắc Ninh là một trong những địa bàn có mật độ công nghiệp và tốc độ tăng trưởng phụ tải cao của miền Bắc. Công suất cực đại Pmax năm 2026 đã đạt 3.229,7 MW vào 14 giờ ngày 27/5, tăng khoảng 12,6% so với Pmax năm 2025. Điện thương phẩm 7 tháng đầu năm đạt 10,551 tỷ kWh, tăng 13,62% so với cùng kỳ; trong đó sản lượng điện công nghiệp - xây dựng chiếm gần 74% điện thương phẩm toàn Công ty.

Đáng chú ý, tác động của thời tiết tới biểu đồ phụ tải ngày càng rõ. Ngày 20/5/2026, thời tiết bình thường, Pmax toàn tỉnh đạt 2.723 MW lúc 18 giờ 30 phút. Chỉ một tuần sau, trong ngày nắng nóng 27/5, Pmax tăng lên khoảng 3.230 MW và xuất hiện sớm hơn vào 14 giờ, chênh tới 507 MW, tương đương 18,6%. Điều này cho thấy nắng nóng không chỉ làm gia tăng nhu cầu điện mà còn có thể thay đổi cả thời điểm xuất hiện công suất cực đại của hệ thống.

Áp lực trong những năm tới còn lớn hơn khi hàng loạt khu công nghiệp, cụm công nghiệp và dự án công nghệ cao tiếp tục mở rộng. Công suất các phụ tải mới có quy mô trên 5 MW đăng ký trên địa bàn dự kiến tăng từ 339 MW năm 2026 lên 534 MW năm 2027, 749 MW năm 2028 và 847 MW vào năm 2030. Nhiều dự án tập trung trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn và công nghệ cao – những nhóm khách hàng đòi hỏi chất lượng điện năng và độ liên tục cung cấp điện ở mức rất cao.

Ông Nguyễn Đức Ninh - Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia phát biểu tại hội nghị

Bức tranh của Bắc Ninh cũng phản ánh thách thức chung của hệ thống điện miền Bắc. Theo NSMO, 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện miền Bắc đạt 81,6 tỷ kWh, tăng 12,6%; Pmax đạt 30.248 MW. Giai đoạn 2027–2030, phụ tải miền Bắc được dự báo tiếp tục tăng khoảng 11–13%/năm, tương ứng nhu cầu bổ sung thêm khoảng 3.000–3.500 MW công suất đỉnh mỗi năm. Những con số này đặt ra yêu cầu không thể chỉ trông chờ vào bổ sung nguồn và lưới điện. Quản trị nhu cầu sử dụng điện, dịch chuyển công suất khỏi giờ cao điểm, khai thác nguồn điện phân tán và nâng cao chất lượng dự báo phải trở thành một bộ giải pháp đồng bộ.

Chủ động “điều hành từ phía phụ tải”

Một điểm đáng chú ý trong công tác bảo đảm điện của Bắc Ninh là việc chủ động làm việc với khách hàng ngay từ trước mùa nắng nóng.

Đến nay, Công ty Điện lực Bắc Ninh đã ký thỏa thuận điều chỉnh phụ tải (DR) với 946 khách hàng trọng điểm, tổng công suất tham gia khoảng 109,5 MW. Đồng thời, 864 khách hàng sản xuất công nghiệp đã ký thỏa thuận dịch chuyển khoảng 190 MW phụ tải ra khỏi những thời điểm hệ thống căng thẳng. Trước mùa nắng nóng năm 2026, 257 khách hàng sản xuất lớn cũng đồng ý tham gia chương trình điều chỉnh nhanh, với tổng khả năng đáp ứng khoảng 108 MW; trong đó phần lớn có thể phản hồi trong vòng từ 2 đến 4 giờ kể từ khi nhận thông báo.

Các thỏa thuận không chỉ dừng ở việc ký kết. Dữ liệu phụ tải của khách hàng được cập nhật trên hệ thống DRMS và theo dõi qua hệ thống đo xa; khi mức sử dụng điện chênh lệch đáng kể so với cam kết dịch chuyển, đơn vị Điện lực chủ động trao đổi lại với khách hàng. Đây là bước chuyển quan trọng từ phương thức vận động đơn thuần sang quản trị phụ tải dựa trên dữ liệu.

Tuy nhiên, đây cũng là bài toán không dễ đối với một địa bàn tập trung nhiều doanh nghiệp FDI hoạt động liên tục ba ca. Đặc thù dây chuyền sản xuất điện tử, linh kiện công nghệ cao khiến nhiều doanh nghiệp khó thay đổi lịch sản xuất hoặc giảm sâu công suất trong thời gian ngắn. Một số khách hàng chưa thấy đầy đủ lợi ích của chương trình DR; trong khi dữ liệu thời gian thực của các nguồn điện mặt trời mái nhà vẫn chưa được thu thập đầy đủ ở các cấp điều độ, ảnh hưởng tới chất lượng dự báo. Vì vậy, vấn đề đặt ra cho giai đoạn tới không chỉ là “có bao nhiêu MW điều chỉnh được”, mà quan trọng hơn là phải xây dựng được cơ chế phối hợp ổn định, xác định đúng khả năng đáp ứng thực tế của từng nhóm khách hàng và nâng cao khả năng chia sẻ dữ liệu giữa Điện lực – EVNNPC – NSO – NSMO.

Điện mặt trời mái nhà: từ nguồn phân tán đến công cụ quản trị hệ thống

Song song với quản lý phía cầu, Bắc Ninh đang thúc đẩy mạnh nguồn điện tại chỗ, đặc biệt là ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Tính đến hết tháng 7/2026, tổng nguồn ĐMTMN trên lưới đạt khoảng 243,5 MW; công suất phát vào thời điểm bức xạ cao có thể đạt khoảng 190 MW, tương đương gần 6% Pmax toàn tỉnh. Riêng nhóm ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ có 994 khách hàng với tổng công suất khoảng 208,5 MW.

Ông Ngô Chí Quang, Phó Giám đốc Sở Công Thương phát biểu tại hội nghị

Bắc Ninh đặt mục tiêu phát triển khoảng 2.118 MW ĐMTMN vào năm 2030, trong đó khu vực công nghiệp chiếm trên 86%. Qua hai đợt định hướng, khuyến khích đầu tư, tỉnh đã xác định 417 doanh nghiệp trọng tâm với tổng công suất tối thiểu khoảng 811,5 MW. Không chỉ phát triển nguồn, tỉnh đã từng bước hình thành hành lang chính sách hỗ trợ: xây dựng Đề án phát triển ĐMTMN giai đoạn 2025–2035, triển khai cơ chế “luồng xanh 60%” trong xử lý thủ tục, ban hành sổ tay hướng dẫn và chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp ĐMTMN kết hợp lưu trữ điện. NSMO cũng đánh giá Bắc Ninh là một trong những địa phương có nhiều giải pháp chủ động trong thúc đẩy phát triển ĐMTMN.

Đối với hệ thống lưu trữ điện năng, đến ngày 31/7/2026, CTĐL Bắc Ninh quản lý 612 khách hàng có ĐMTMN đi kèm BESS với tổng quy mô lưu trữ khoảng 14.712 kWh. Việc kết hợp ĐMTMN với BESS được xem là hướng đi cần thiết bởi nguồn mặt trời hỗ trợ tốt cho cao điểm ban ngày, trong khi cao điểm buổi tối vẫn cần nguồn năng lượng có khả năng dịch chuyển theo thời gian.

Đồng bộ giải pháp bảo đảm điện giai đoạn 2027–2030

Tại hội nghị, cách làm chủ động của EVNNPC và Công ty Điện lực Bắc Ninh trong phối hợp với địa phương, khách hàng để thúc đẩy lắp đặt ĐMTMN, phát triển BESS và triển khai các chương trình quản lý nhu cầu điện nhận được sự đánh giá cao. Các ý kiến cho rằng đây không chỉ là giải pháp bổ sung nguồn điện tại chỗ mà còn là công cụ thiết thực để giảm áp lực lên lưới điện, nhất là tại các địa bàn có tốc độ tăng trưởng phụ tải cao.

Ông Vũ Anh Phương - Phó Tổng Giám đốc EVNNPC phát biểu tại hội nghị

Phát biểu tại hội nghị, ông Vũ Anh Phương - Phó Tổng Giám đốc EVNNPC - nhấn mạnh việc đánh giá phụ tải phải bám sát số liệu đăng ký và thực tế vận hành, thường xuyên cập nhật tiến độ của các dự án lớn. Trong bối cảnh nguồn điện truyền thống còn hạn chế, phát triển ĐMTMN, hệ thống lưu trữ BESS được xác định là những công cụ then chốt. Ông đề nghị các đơn vị đánh giá thẳng thắn hiệu quả của từng giải pháp, từ đó lựa chọn công cụ phù hợp và nâng cao tính chủ động trong bảo đảm cung ứng điện.

Ông Nguyễn Đức Ninh - Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc NSMO - đánh giá cao kinh nghiệm của Bắc Ninh trong phát triển ĐMTMN, đặc biệt là sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương, Sở Công Thương, EVNNPC và Công ty Điện lực Bắc Ninh. Theo ông, trong điều kiện nguồn và lưới điện không thể bổ sung trong thời gian ngắn, cần đồng thời phát triển mạnh ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ; đầu tư BESS để dịch chuyển năng lượng từ giờ trưa sang giờ cao điểm tối; và quản trị phụ tải. Mô hình triển khai ĐMTMN tại Bắc Ninh là kinh nghiệm thực tiễn cần được nghiên cứu, nhân rộng tại khu vực miền Bắc.

Ông Ngô Sơn Hải - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam phát biểu tại hội nghị

Ông Ngô Sơn Hải - Phó Tổng Giám đốc EVN - ghi nhận và biểu dương sự phối hợp giữa NSMO, EVNNPC, các Công ty Điện lực và cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương trong công tác bảo đảm điện. Từ thực tiễn vận hành, ông nhấn mạnh bốn yêu cầu: xây dựng kế hoạch và giao chỉ tiêu rõ ràng; tập trung vào các khu công nghiệp, doanh nghiệp có phụ tải lớn; bảo đảm công khai, minh bạch và liên thông dữ liệu quản lý; đồng thời xác lập đầu mối, trách nhiệm cụ thể giữa cơ quan quản lý nhà nước và ngành Điện. Đây là nền tảng để các giải pháp ĐMTMN, tiết kiệm điện, DR và dịch chuyển phụ tải được triển khai thực chất, hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Thực tế từ khách hàng

Trước khi diễn ra hội nghị, đoàn công tác của NSMO, EVNNPC, NSO và Công ty Điện lực Bắc Ninh đã trực tiếp khảo sát, trao đổi tại hai khách hàng sử dụng điện lớn: Công ty CP Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc và Công ty TNHH Precision Technology Component Fulian tại KCN Quang Châu. Nội dung làm việc tập trung vào tình hình sử dụng điện, khả năng tham gia điều chỉnh phụ tải, thực hành tiết kiệm điện và phát triển ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Đoàn công tác khảo sát việc lắp đặt, vận hành hệ thống điện mặt trời mái nhà tại Công ty CP Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc

Tại Công ty CP Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc – một khách hàng có dây chuyền sản xuất liên tục, yêu cầu cao về độ ổn định nguồn điện – doanh nghiệp đã ký thỏa thuận tham gia DR với công suất 2 MW và cam kết khả năng điều chỉnh nhanh 4 MW.

Trong khi đó, Công ty TNHH Precision Technology Component Fulian đã lắp đặt 13,55 MW ĐMTMN, vượt đáng kể mức 5 MW được định hướng ban đầu và đang tiếp tục triển khai thêm 1,4 MW; doanh nghiệp đồng thời tham gia các chương trình điều chỉnh và dịch chuyển phụ tải.

Những khảo sát trực tiếp như vậy có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác điều độ và quản trị phụ tải: khả năng đáp ứng thực tế chỉ có thể được xác định chính xác khi hiểu rõ dây chuyền sản xuất, biểu đồ công suất, yêu cầu chất lượng điện và những giới hạn kỹ thuật của từng khách hàng.

Thực tế mùa nắng nóng năm 2026 cho thấy hiệu quả của bốn nhóm giải pháp được triển khai đồng thời: vận hành linh hoạt; quản lý nhu cầu; bổ sung nguồn điện tại chỗ; và đầu tư nguồn, lưới đi trước một bước. Mặc dù phụ tải tăng cao và hệ thống phải vận hành trong nhiều thời điểm căng thẳng, CTĐL Bắc Ninh vẫn duy trì vận hành an toàn, ổn định. Kết quả có được từ sự phối hợp giữa NSMO, NSO, EVN, EVNNPC, chính quyền địa phương, Sở Công Thương và đặc biệt là sự đồng hành của khách hàng sử dụng điện.

Các đại biểu chúc mừng hội nghị thành công tốt đẹp

Nhân dịp này, NSMO đã ghi nhận, khen thưởng các tập thể có thành tích trong phối hợp vận hành an toàn và bảo đảm cung cấp điện mùa khô năm 2026. Các đơn vị tiêu biểu được biểu dương: Công ty Điện lực Bắc Ninh, Công ty Điện lực Hải Phòng, Công ty Điện lực Hưng Yên, Công ty Điện lực Phú Thọ và Công ty Điện lực Thái Nguyên.

Các đơn vị tiêu biểu được biểu dương tại hội nghị

Giai đoạn 2027–2030 sẽ tiếp tục đặt hệ thống điện miền Bắc trước những yêu cầu lớn hơn cả về tốc độ tăng trưởng phụ tải, cơ cấu nguồn và sự xuất hiện của các loại hình phụ tải mới. Với một trung tâm công nghiệp như Bắc Ninh, bảo đảm điện vì vậy không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành Điện, mà đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của chính quyền, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và khách hàng.

Chủ động dự báo – chủ động đầu tư – chủ động quản trị phụ tải và khai thác hiệu quả nguồn điện tại chỗ chính là chìa khóa để điện luôn đi trước một bước, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế – xã hội bền vững của Bắc Ninh và khu vực miền Bắc trong những năm tới.

Nguyễn Thanh Hương – CTĐL Bắc Ninh