Điều độ viên điện lực - người giữ điện và những cống hiến thầm lặng

Khi nói về hình ảnh làm việc của CBCNV ngành Điện, người ta thường nghĩ đến những người lính áo cam đi sửa điện giữa trưa nắng, trắng đêm khắc phục sự cố đảm bảo nguồn điện cho người dân. Nhưng có một lực lượng khác cũng đang trực tiếp chỉ huy điều hành lưới điện một cách thầm lặng và liên tục không kể ngày đêm đó là những cán bộ làm công tác điều độ vận hành lưới điện.  

Tập trung cao độ điều hành lưới điện tại Phòng Điều độ - Công ty Điện lực Ninh Bình

Nhiều người vẫn nghĩ công việc của điều độ viên chỉ đơn thuần là ra lệnh thao tác, chỉ huy điều độ cho các bộ phận liên quan hoặc thu thập, giám sát, điều khiển các thiết bị qua hệ thống scada… nhưng đó chỉ là một phần công việc của công tác điều độ vận hành. Trước khi đưa ra một lệnh, một thao tác liên quan đến đóng, cắt nguồn điện, những người điều độ phải thực hiện rất nhiều công việc từ việc tính toán trào lưu công suất, khả năng đáp ứng của nguồn điện, bảo vệ rơ-le, thiết bị điện, thực hiện trình tự các bước đóng, cắt… Khi gặp thời tiết cực đoan như bão lũ, ngập lụt, giông sét gây mất điện diện rộng và dồn dập đòi hỏi điều độ viên lúc ấy phải có bản lĩnh, thần kinh thép với chuyên môn vững vàng đưa ra những quyết định nhanh chóng, chính xác và kịp thời để cô lập sự cố, hạn chế tối đa thời gian mất điện của khách hàng. Những sự nỗ lực, tập trung thường xuyên đó trở nên quen thuộc đến độ bình thường, như một điều hiển nhiên. Nhưng bên trong sự hiển nhiên đó là một quá trình làm việc cẩn trọng và tư duy liên tục, đó là sự tuân thủ tuyệt đối quy trình, quy phạm, thông tư nghị định là sự nhạy bén và phản ứng nhanh kịp thời để xử lý mọi tình huống xảy ra. Một sự tính toán sai, một sự điều chỉnh không hợp lý có thể sẽ gây ra những hậu quả rất nghiêm trọng như làm mất điện trên diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, sinh hoạt của nhân dân thậm chí có thể gây mất an toàn cho người và thiết bị.

Trung tâm Điều khiển xa Ninh Bình nay thuộc Phòng Điều độ trực thuộc Công ty TNHH MTV Điện lực Ninh Bình được đưa vào vận hành từ tháng 9 năm 2016. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa, tự động hóa hệ thống điện theo lộ trình xây dựng lưới điện thông minh tại Công ty Điện lực Ninh Bình. Phòng Điều độ là nơi điều hành hệ thống điện trên toàn tỉnh Ninh Bình, đảm bảo lưới điện vận hành an toàn, ổn định, liên tục, tin cậy và kinh tế phục vụ tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế, an ninh-chính trị, văn hóa-xã hội của tỉnh và nhu cầu sinh hoạt của nhân dân.

Từ khi đưa hệ thống SCADA vào vận hành, lưới điện trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã được nâng lên tầm cao mới, hệ thống giúp nâng cao năng lực điều hành lưới điện và tăng năng suất lao động. Trước đây, mỗi trạm biến áp 110kV truyền thống vận hành theo chế độ 3 ca 5 kíp yêu cầu phải có ít nhất 10 nhân viên vận hành và thay phiên nhau trực vận hành thiết bị, đến nay đã chuyển sang mô hình vận hành không người trực. Toàn bộ các thiết bị tại các trạm biến áp này sẽ được điều độ viên tại trung tâm điều khiển trực tiếp quản lý, giám sát và điều khiển. Như vậy, tại các trạm 110kV sẽ không còn nhân viên vận hành trực tiếp. Đặc biệt, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác điều hành lưới điện giúp ngành điện Ninh Bình rút ngắn thời gian mất điện, nhờ thao tác từ xa, nhanh chóng khoanh vùng cô lập sự cố; công tác phân tích, phán đoán sự cố cũng nhanh chóng và chính xác hơn, từ đó nâng cao độ tin cậy cung cấp điện cung cấp điện cho khách hàng. Song song với đó là lợi ích khi bảo đảm an toàn cho người và thiết bị trên lưới điện (thay vì việc thao tác trực tiếp trên thiết bị sẽ thực hiện thao tác trên màn hình HMI tại phòng Điều độ); cùng với đó hệ thống lưới điện thông minh góp phần không nhỏ trong tiêu chí giảm tổn thất điện năng trên lưới điện nhờ vào việc kiểm soát điện áp tại các điểm nút trên lưới, theo dõi và điều chỉnh kịp thời khi phụ tải thay đổi cũng như điện áp đầu nguồn dao động, đảm bảo chất lượng điện năng an toàn cho thiết bị sử dụng nâng cao hiệu quả và kinh tế…

Một ca trực đêm thầm lặng của các điều độ viên

Ông Nguyễn Đức Tài – Điều độ viên Phòng Điều độ Công ty Điện lực Ninh Bình cho biết: “Hiện Trung tâm đang có 10 điều độ viên và 3 kỹ sư SCADA đều là kỹ sư điện, có trình độ từ đại học trở lên đã có nhiều năm gắn bó với nghề trực vận hành. Một ca trực của điều độ viên khá vất vả, nhất là khi gặp sự cố. Vào những ngày mưa bão hoặc cao điểm mùa nắng nóng thường xảy ra hiện tượng quá tải trên lưới do nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Thời điểm này anh em trực vận hành thường cùng một lúc phải xử lý nhiều thao tác để chuyển tải, xử lý sự cố và quan trọng nhất là không để xảy ra tình trạng mất điện kéo dài”.

Mặc dù vất vả là vậy, nhưng với tình yêu nghề đã lựa chọn, với sự đam mê và luôn sẵn sàng cống hiến, ở bất kỳ cương vị công tác nào, mỗi CBCNV ngành Điện nói chung và Điều độ viên PC Ninh Bình nói riêng đều luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm với phương châm "trái tim người thợ điện còn đập thì dòng điện không bao giờ tắt". 

Phương Thảo, Huy Hoàn - PC Ninh Bình