Người thầy không đứng trên bục giảng

Tôi tự cho mình là người may mắn bởi mỗi bước đi trên đường đời đều gặp được những người có thể dạy tôi những bài học mà trường lớp, sách vở chưa thể dạy tôi hết. Và một trong những người thầy đặc biệt ấy – không đứng trên bục giảng, nhưng lại có sức ảnh hưởng sâu sắc đến cả sự nghiệp và nhân cách của tôi – chính là Chú Vũ Văn Dừa, Trưởng phòng Kỹ thuật – Công ty Điện lực Lào Cai.

Tháng 4/2007, sau khi hoàn thành các môn học trong hành trình 5 năm theo đuổi ngành Hệ thống điện, tôi được thầy giáo hướng dẫn giao đề tài luận văn “Tính toán phối hợp bảo vệ các Recloser trên lưới trung thế”. Lúc ấy, Recloser là một thiết bị còn quá mới mẻ. Trong sự lo lắng, tôi được Bố đưa tới gặp một người đồng nghiệp của ông – Chú “Ba Dừa”, tức kỹ sư Vũ Văn Dừa – Trưởng phòng kỹ thuật Điện lực Lào Cai lúc đó. Ấn tượng đầu tiên về một vị Trưởng phòng giản dị, hiền từ với dáng người nhỏ nhắn nhưng ánh mắt sáng và trán cao rộng đầy trí tuệ đã xóa tan mọi e dè của tôi.

Kỹ sư – Trưởng phòng kỹ thuật PC Lào Cai Vũ Văn Dừa

Chú tặng tôi một tài liệu kỹ thuật về Recloser của hãng Nulec-Schneider và một đĩa cài phần mềm. Phần mềm toàn tiếng Anh, Chú kiên nhẫn vừa dịch vừa hướng dẫn tôi từng chức năng, từng bước cài đặt. Tôi ngưỡng mộ vốn tiếng Anh kỹ thuật của Chú – mà sau này mới biết, đó là kết quả của quá trình tự học đầy nỗ lực chứ không qua trường lớp chính quy nào. Với sự giúp đỡ tận tình ấy, tôi đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp và đặt những viên gạch đầu tiên cho nghề nghiệp kỹ thuật điện của mình.

Chú “Ba Dừa” đứng thứ 2 từ trái sang trong một chuyến công tác

Năm 2008, tôi có cơ duyên được trở thành nhân viên của chính Chú. Khi ấy tôi mới hiểu rõ hơn con người và sự nghiệp của Chú – người xuất thân từ một gia đình đông con, hoàn cảnh khó khăn ở miền quê Nam Định, nhưng đã bền chí thi đỗ và tốt nghiệp ngành Thiết bị điện – điện tử Trường Đại học Bách khoa Hà Nội năm 1991. Ngay sau đó, Chú được tuyển dụng vào Sở Điện lực Hoàng Liên Sơn, rồi chuyển về Trạm 110kV Tằng Lỏong – một trong những trạm trọng điểm mới đưa vào vận hành. Chú từng cùng đồng nghiệp xử lý nhanh sự cố nổ máy cắt tổng 634 năm 1992, đảm bảo cấp điện trở lại kịp thời.

Từ đó đến nay, ngót nghét tôi đã là đồng nghiệp của Chú gần 15 năm. Trong suốt quãng thời gian ấy, phòng kỹ thuật dưới sự dẫn dắt của Chú là một môi trường vừa kỷ luật, vừa ấm áp. Chú luôn cẩn trọng, khoan dung, không trách mắng nhân viên mà chỉ nhẹ nhàng phân tích, nhắc nhở, định hướng. Với tinh thần đào tạo liên thông, Chú khuyến khích mỗi cán bộ kỹ thuật có thể đảm nhiệm linh hoạt nhiều công việc, từ đó xây dựng nên một đội ngũ gắn kết, sẵn sàng hỗ trợ nhau vượt mọi tiến độ khẩn.

Chú Dừa là hình ảnh của một người lãnh đạo luôn tiên phong trong công việc. Mỗi sáng, Chú đều đặn xuống Phòng Điều độ để nắm bắt tình hình vận hành lưới điện, cập nhật sự cố. Những mùa bão lũ, tôi từng chứng kiến Chú trực tiếp cùng anh em băng đèo, lội suối khảo sát, xử lý hiện trường. Có những đêm đi công tác Hà Nội về chưa kịp nghỉ đã lên đường kiểm tra hiện trường trong mưa gió. Vậy mà chưa bao giờ thấy Chú than phiền, chưa từng xin nghỉ ốm.

Đặc biệt, Chú có khả năng đọc hiểu, phân tích tài liệu và quy trình kỹ thuật một cách sâu sắc, chi tiết đến từng dòng. Tính kỹ lưỡng ấy lan tỏa thành một phong cách làm việc chuyên nghiệp – nghiêm túc mà bao thế hệ kỹ sư trẻ chúng tôi học theo. Trong công việc, Chú luôn đặt lợi ích tập thể lên trên hết, giải quyết mọi việc công tâm, không mưu cầu cá nhân.

Người thầy không đứng trên bục giảng

Tinh thần học hỏi của Chú thì đáng nể. Dù đã cận kề tuổi nghỉ hưu, Chú vẫn tiếp cận nhanh nhạy với công nghệ mới, không ngừng nghiên cứu, sáng tạo và đề xuất các giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng cao. Các sáng kiến của Chú không chỉ đem lại hiệu quả thiết thực cho Công ty Điện lực Lào Cai mà còn được Tổng công ty ghi nhận: Trong đó, nổi bật có các sáng kiến tiêu biểu như: năm 2016, đề xuất thiết kế trạm biến áp phân phối Compact ghép modul theo chiều dọc trên trụ thép; năm 2017, ứng dụng bản đồ GIS trong bảo vệ phương án đầu tư xây dựng; năm 2018, xây dựng hệ thống tự động khoanh vùng, cô lập sự cố và tự động khôi phục cấp điện trên đường dây trung áp; năm 2021, triển khai giải pháp lắp đặt dây văng chống rơi cáp bọc trung thế; và năm 2023, nghiên cứu phương pháp xác định tuyến cáp ngầm 3 pha tại khu vực có nhiều tuyến cáp chạy song song bằng đồng hồ vạn năng, kết hợp khử điện áp dư nhằm đảm bảo an toàn thi công.

Không chỉ vậy, Chú còn là thành viên chủ chốt trong hàng loạt ban chỉ đạo then chốt của Công ty: từ Hệ thống BSC/KPIs, ISO, đến nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, giảm tổn thất điện năng, đổi mới toàn diện KD&DVKH... Những đóng góp ấy đã mang lại thành quả thiết thực, góp phần đưa lưới điện Lào Cai phát triển theo định hướng bền vững, hiện đại.

Ngày 01/8/2025 tới đây, Chú Vũ Văn Dừa chính thức nghỉ hưu sau 34 năm liên tục công tác, cống hiến cho ngành điện. Dù mái tóc đã bạc, vầng trán hằn nếp nhăn thời gian, nhưng tinh thần học hỏi, đam mê sáng tạo và phong cách làm việc chuẩn mực của Chú vẫn vẹn nguyên như thuở ban đầu.

Với chúng tôi – những kỹ sư, đồng nghiệp, nhân viên từng có may mắn đồng hành cùng Chú – hai chữ "Người Thầy" là cách gọi trân trọng và xứng đáng nhất. Chú đã dạy chúng tôi không chỉ kiến thức chuyên môn, mà còn cả tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nghề, sự khiêm nhường và vị tha.

Chú Vũ Văn Dừa là hiện thân của nét đẹp văn hóa EVN – luôn đổi mới, học tập không ngừng, cống hiến vì tập thể. Một đại sứ không danh phận, nhưng đầy ảnh hưởng trong việc gìn giữ và lan tỏa giá trị nghề điện.

Chúng tôi tự hào được làm việc với Chú. Và dù thời gian trôi đi, hình ảnh một "người thầy không đứng trên bục giảng" ấy sẽ luôn sống mãi trong ký ức của nhiều thế hệ ngành điện Lào Cai.

Nguyễn Thị Dung – PC Lào Cai