Người thợ Công ty Điện lực Điện Biên và cách biến mối nguy thành sáng kiến

Từ mối nguy tổ ong rừng khi trèo cột điện, anh Lù Quốc Cương – Tổ trưởng Tổ Quản lý tổng hợp Trung tâm, Điện lực Na Sang (CTĐL Điện Biên) đã nghiên cứu sáng kiến “Thiết bị điện đuổi ong điều khiển xa”, giúp bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đồng nghiệp khi làm việc trên cao.

Nhận diện mối nguy, tìm cách xử lý

Điện lực Na Sang hiện quản lý, vận hành và kinh doanh điện trên địa bàn 10 xã, phường gồm: Na Sang, Nà Bủng, Mường Chà, Si Pa Phìn, Chà Tở, Mường Tùng, Nà Hỳ, Pa Ham, Nậm Nèn và phường Mường Lay. Địa bàn rộng, nhiều khu vực rừng núi và giao thông đi lại khó khăn khiến công tác quản lý vận hành lưới điện luôn đặt ra yêu cầu cao về năng suất và an toàn lao động.

Tại Tổ Quản lý tổng hợp Trung tâm, anh Lù Quốc Cương trực tiếp cùng đồng nghiệp thực hiện nhiều nhiệm vụ kiểm tra, quản lý, xử lý các vấn đề phát sinh trên lưới điện. Trong quá trình kiểm tra, sửa chữa đường dây trung, hạ áp tại những khu vực rừng núi, công nhân có thể gặp các tổ ong rừng bên ngoài hoặc nằm sâu bên trong cột điện bê tông. Khi công nhân phải leo lên cột để thực hiện công việc mà không phát hiện trước tổ ong, nguy cơ bị ong tấn công có thể xảy ra, ảnh hưởng đến an toàn trong quá trình làm việc. Trong những trường hợp đó, việc xử lý công việc cũng có thể phải thay đổi, kéo dài thời gian thực hiện nhiệm vụ.

Từ thực tế ấy, anh Lù Quốc Cường đặt vấn đề: nếu có thể xử lý tổ ong ngay từ dưới mặt đất, trước khi công nhân trèo lên cột, nguy cơ sẽ được kiểm soát chủ động hơn. Nhận thấy đây là vấn đề có thể giải quyết bằng một thiết bị phù hợp, anh bắt tay nghiên cứu và chế tạo “Thiết bị điện đuổi ong điều khiển xa”. Sáng kiến đã được Hội đồng Khoa học Công ty Điện lực Điện Biên công nhận.

Các đồng nghiệp Điện lực Na Sang cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm vận hành “Thiết bị điện đuổi ong điều khiển xa” do nhóm tác giả nghiên cứu, chế tạo, góp phần nâng cao hiệu quả ứng dụng sáng kiến trong thực tiễn công tác

Điểm đáng chú ý của thiết bị là tính cơ động và khả năng điều khiển từ xa. Với trọng lượng khoảng 1kg, thiết bị có kích thước gọn, thuận tiện mang theo khi di chuyển trên địa hình rừng núi. Người lao động có thể đứng dưới mặt đất để tác động, xua ong ở bên ngoài hoặc sâu bên trong cột điện trước khi thực hiện công việc trên cao. Giải pháp không phải là một thiết bị phức tạp được đưa vào từ bên ngoài, mà bắt đầu từ chính một tình huống người thợ gặp trong quá trình làm việc. Giá trị của sáng kiến vì thế nằm ở khả năng nhận diện đúng vấn đề, tìm cách giải quyết phù hợp với điều kiện thực tế và đưa giải pháp trở lại phục vụ trực tiếp cho công việc.

Sáng kiến “Thiết bị điện đuổi ong điều khiển xa” cũng góp phần vào phong trào “Lao động sáng tạo” của ngành Điện và chương trình “10.000 sáng kiến giai đoạn 2025–2028” của EVN. Quan trọng hơn, giải pháp giúp người lao động chủ động hơn trong kiểm soát một nguy cơ mất an toàn phát sinh trên lưới điện, đồng thời hạn chế việc phải tạm dừng hoặc thay đổi phương án công việc do tổ ong. Với anh Cương, sáng kiến không bắt đầu từ yêu cầu phải có một sản phẩm để đăng ký. Nó xuất phát từ câu hỏi rất thực tế trong công việc: vấn đề này có thể được xử lý tốt hơn, an toàn hơn bằng cách nào?

Sáng tạo trong công việc, trách nhiệm với đồng nghiệp

Nếu “Thiết bị điện đuổi ong điều khiển xa” cho thấy khả năng biến một vấn đề thực tế thành giải pháp kỹ thuật, thì công việc hằng ngày của anh Lù Quốc Cương lại cho thấy một yêu cầu rộng hơn của người lao động ngành Điện: sáng tạo phải gắn với trách nhiệm và hiệu quả công việc.

Cùng tập thể Điện lực Na Sang, anh tham gia thực hiện các nhiệm vụ quản lý vận hành, cung cấp điện và phục vụ khách hàng trên địa bàn rộng. Trong đó, thời gian giải quyết cấp điện mới cho khách hàng được thực hiện bình quân 2,32/5ngày, rút ngắn 2,67ngày so với quy định; các trạm biến áp trên địa bàn vùng sâu, vùng xa được tiếp nhận, đóng điện và đưa vào vận hành an toàn; kế hoạch thay công tơ định kỳ hoàn thành 100%.

Đồng nghiệp Điện lực Na Sang ứng dụng “Thiết bị điện đuổi ong điều khiển xa” trong công việc thực tế, góp phần chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn khi thực hiện nhiệm vụ trên lưới điện

Ở vị trí Tổ trưởng Tổ Quản lý tổng hợp Trung tâm, anh Cương không chỉ tập trung hoàn thành phần việc của mình mà còn chú trọng hướng dẫn lực lượng trẻ. Trong công tác đào tạo tại chỗ, anh vận dụng phương pháp 70-20-10, trong đó chú trọng hướng dẫn trực tiếp qua công việc, thực hành kỹ năng chuyên môn và các quy trình an toàn. Những kiến thức về thao tác, xử lý tình huống và yêu cầu an toàn được truyền đạt ngay trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, giúp người lao động trẻ có thêm kinh nghiệm khi làm việc thực tế. Cùng với chuyên môn, anh duy trì việc thực hiện 5S từ khu vực làm việc tại đơn vị đến các vị trí trên lưới điện và trạm biến áp. Với đặc thù công việc thường xuyên di chuyển, làm việc ngoài hiện trường, việc sắp xếp dụng cụ, thiết bị khoa học không chỉ tạo thuận lợi trong thao tác mà còn góp phần bảo đảm an toàn và nâng cao hiệu quả công việc.

Những việc làm đó cho thấy sáng tạo trong lao động không nhất thiết phải bắt đầu từ một giải pháp. Đó có thể là việc phát hiện một nguy cơ trong quá trình làm việc, tìm cách xử lý an toàn hơn; cũng có thể là cải tiến phương pháp hướng dẫn đồng nghiệp, sắp xếp công việc hợp lý hơn hay tìm cách phục vụ khách hàng nhanh hơn.

Với những kết quả trong công việc, anh Lù Quốc Cương đã được công nhận danh hiệu “Công nhân lao động giỏi” và được Công ty Điện lực Điện Biên khen thưởng vì có thành tích hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Những ghi nhận đó là kết quả của cả quá trình làm việc, trong đó sáng kiến “Thiết bị điện đuổi ong điều khiển xa” là một minh chứng cụ thể cho tinh thần chủ động tìm cách giải quyết vấn đề từ thực tiễn.

Được lựa chọn là Người lao động ngành Điện tiêu biểu năm 2025, câu chuyện của anh Lù Quốc Cương không chỉ nằm ở một sáng kiến kỹ thuật. Điều đáng ghi nhận là cách anh tiếp cận công việc: nhìn thấy vấn đề từ hiện trường, chủ động tìm giải pháp, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và cùng đồng nghiệp nâng cao chất lượng công việc.

Anh Lù Quốc Cương được vinh danh Người lao động ngành Điện tiêu biểu năm 2025 cấp EVN, ghi nhận những nỗ lực trong công tác chuyên môn, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm trong lao động

Trong môi trường lao động đặc thù của ngành Điện, nơi yêu cầu về an toàn luôn đi cùng tiến độ và hiệu quả, những cách làm như vậy tạo ra giá trị thiết thực. Từ một mối nguy trên đường dây đến một thiết bị được đưa vào sử dụng, từ một sáng kiến cá nhân đến việc hướng dẫn đồng nghiệp, câu chuyện của người thợ Điện lực Na Sang cho thấy sáng tạo chỉ thực sự có ý nghĩa khi bắt nguồn từ công việc và quay trở lại phục vụ chính công việc.

Thu Huyền - CTĐL Điện Biên