Điện mặt trời áp mái “chia lửa” cho lưới điện Hà Tĩnh mùa cao điểm

Trong bối cảnh phụ tải tăng cao vào mùa nắng nóng, điện mặt trời áp mái đang trở thành giải pháp hiệu quả, giúp khách hàng tại Hà Tĩnh chủ động nguồn năng lượng, đồng thời góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Khi mỗi mái nhà là một “nhà máy điện mini”

Những năm gần đây, tình trạng nắng nóng gay gắt kéo dài khiến nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn Hà Tĩnh tăng đột biến. Riêng trong tháng 4/2026, sản lượng điện tiêu thụ toàn tỉnh nhiều thời điểm tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ quá tải cục bộ tại một số khu vực.

Trong bối cảnh đó, điện mặt trời áp mái nổi lên như một giải pháp khả thi, vừa giúp người dân, doanh nghiệp giảm chi phí điện năng, vừa góp phần “chia lửa” cho lưới điện.

Gia đình anh Nguyễn Văn Thạch (TDP 13, phường Thành Sen) là một trong những hộ dân sớm tiếp cận mô hình này. Với mức tiêu thụ điện mùa hè khoảng 1.200 kWh/tháng, tương đương hơn 4 triệu đồng tiền điện, anh đã đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái với tổng kinh phí khoảng 150 triệu đồng.

“Trước đây, vào cao điểm nắng nóng, chúng tôi vừa lo chi phí tiền điện tăng cao, vừa lo mất điện. Từ khi lắp đặt hệ thống điện mặt trời, gia đình gần như chủ động nguồn điện vào ban ngày; các thiết bị làm mát được sử dụng thoải mái. Hệ thống lưu trữ cũng giúp duy trì nguồn điện ổn định vào ban đêm. Không chỉ tiết kiệm chi phí, mô hình này còn góp phần giảm tải cho lưới điện trong giờ cao điểm”, anh Thạch chia sẻ.

Công trình điện mặt trời áp mái của gia đình anh Nguyễn Văn Thạch (phường Thành Sen).

Không chỉ ở khu vực đô thị, tại các vùng nông thôn - nơi bán kính cấp điện xa, chất lượng điện có thời điểm chưa ổn định - điện mặt trời áp mái càng thể hiện rõ tính ưu việt.

Anh Phan Văn Sơn (xã Đồng Lộc) cho biết: “Gia đình nhiều thế hệ cùng sinh sống nên nhu cầu sử dụng điện lớn, đặc biệt vào mùa hè. Chúng tôi đang tìm hiểu để lắp đặt điện mặt trời áp mái nhằm chủ động nguồn điện sinh hoạt”.

Điện mặt trời áp mái giúp các hộ gia đình chủ động nguồn điện, tiết kiệm chi phí trong dài hạn.

Đối với khối doanh nghiệp, chi phí điện năng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu sản xuất. Vì vậy, nhiều đơn vị đã chủ động đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái để tối ưu chi phí và đảm bảo hoạt động liên tục.

Công ty CP Bao bì Sông La Xanh (CCN Đức Thọ) lắp điện mặt trời áp mái để chủ động nguồn điện phục vụ sản xuất.

Ông Phan Trí Tâm - Phó Giám đốc Công ty CP Bao bì Sông La Xanh (CCN Đức Thọ) cho biết: “Doanh nghiệp phải vận hành đồng thời dây chuyền sản xuất và hệ thống làm mát quy mô lớn trong mùa hè, khiến sản lượng điện tiêu thụ tăng mạnh. Sau khi đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái, hiện nay chúng tôi đã đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu điện của nhà máy, qua đó giảm chi phí điện năng trong dài hạn, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường”.

Chính sách “mở đường” cho năng lượng sạch

Sự phát triển của điện mặt trời áp mái tại Hà Tĩnh không chỉ đến từ nhu cầu thực tiễn mà còn được thúc đẩy bởi các cơ chế, chính sách khuyến khích của Nhà nước.

Đáng chú ý, Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho việc phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là mô hình điện mặt trời mái nhà theo hình thức tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Tấm pin điện mặt trời mái nhà giúp giảm nhiệt

Theo ông Lê Long Khánh - Trưởng phòng Kinh doanh, CTĐL Hà Tĩnh, việc phát triển điện mặt trời áp mái không chỉ giúp khách hàng tiết kiệm chi phí mà còn góp phần giảm nguy cơ quá tải hệ thống điện trong các đợt cao điểm nắng nóng, đồng thời là giải pháp thiết thực nhằm giảm phát thải khí nhà kính.

Tính đến ngày 31/3/2026, toàn tỉnh Hà Tĩnh có 617 khách hàng lắp đặt điện mặt trời áp mái, với tổng công suất hơn 150,3 MW. Dự kiến, con số này sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới.

Ở tầm nhìn dài hạn, Hà Tĩnh đang từng bước xây dựng hệ sinh thái năng lượng bền vững. Theo kế hoạch, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu đạt 381 MW công suất điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, triển khai tại khoảng 50% tòa nhà công sở và 50% nhà dân.

Khu công nghiệp Phú Vinh lắp đặt hệ thống điện mặt trời tại khu văn phòng, tiến tới triển khai tại các nhà máy.

Bên cạnh đó, các cơ sở sản xuất công nghiệp trọng điểm cũng được khuyến khích đầu tư hệ thống điện mặt trời kết hợp lưu trữ năng lượng và ứng dụng lưới điện thông minh nhằm giảm phụ tải trong giờ cao điểm.

Được biết, tỉnh đang nghiên cứu ban hành nghị quyết hỗ trợ lắp đặt điện mặt trời áp mái cho khoảng 50% công sở, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng ngày càng khắc nghiệt, bài toán đảm bảo cung ứng điện ổn định, an toàn đang đặt ra nhiều thách thức. Với những lợi ích rõ rệt về kinh tế, môi trường và hạ tầng, điện mặt trời áp mái được xem là một trong những giải pháp khả thi và bền vững.

Khi mỗi mái nhà, mỗi nhà xưởng trở thành một nguồn phát điện tại chỗ, áp lực lên hệ thống điện quốc gia sẽ từng bước được giảm tải. Không chỉ là xu hướng, điện mặt trời áp mái đang dần trở thành một “mắt xích” quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng bền vững tại Hà Tĩnh nói riêng và cả nước nói chung.

Cao Thảo - CTĐL Hà Tĩnh