Kỳ 2 Người của bản trong đêm mừng điện sáng

Sau mâm bánh chưng trong gian nhà sàn là bếp lửa đỏ than ngoài sân.

Từ sáng sớm, công nhân điện lực đã cùng bà con mổ lợn chuẩn bị bữa cơm mừng điện sáng. Một cây tre lớn được dựng ngang trên hai giá đỡ, từng xiên thịt xếp dọc thân tre, chậm rãi quay trên than hồng. Khói bếp quyện trong sương núi, mùi thịt nướng thơm lan khắp khoảng sân nhỏ.

 Khói bếp quyện trong sương núi, mùi thịt nướng thơm lan khắp khoảng sân nhỏ.

Người giữ tre, người quạt lửa, người trở xiên, mỗi người một việc. Những bộ quần áo cam rực rỡ giữa nền đất nâu, bên cạnh là bà con trong trang phục truyền thống. Trẻ con đứng quanh, mắt dõi theo từng miếng thịt chuyển dần sang màu vàng óng, tiếng mỡ xèo xèo vui tai giữa chiều núi lặng gió.

Bên bếp lửa ấy, chị Lý Thị Mai – cựu chiến binh trong thôn, kể lại ngày lắp điện bằng giọng vừa xúc động, vừa tự hào:

“Hôm lắp điện vất vả lắm em ạ. Hôm ấy trời mưa, điện cũ thì tháo ra rồi, mà lắp điện mới lên không được vì mưa. Anh em thợ điện cứ tạnh là lại lao ra làm, cố gắng để tối bà con có điện. Nhìn các anh ấy nhiệt tình, bà con cảm động lắm.”

Người dân Thâm Pất vẫn nhớ buổi chiều mưa ấy. Hệ thống cũ đã tháo xuống, dây dẫn còn dang dở. Nếu không hoàn thành kịp, cả thôn sẽ chìm trong bóng tối. Nhưng cứ mỗi lần mưa tạnh, những bộ quần áo cam lại nhanh chóng leo lên cột, siết từng mối nối, kiểm tra từng tiếp điểm. Cho đến khi bóng đèn đầu tiên sáng lên, cả bản vỡ òa trong tiếng reo.

Chị Lý Thị Mai (áo xanh, bên phải) cùng nhân viên điện lực và bà con thôn Thâm Pất quây quần gói xôi ngũ sắc bằng lá cây rừng trong gian nhà sàn

Chị Mai cười hiền: “Nhà chị có cái máy thái chuối. Trước điện yếu lắm, cho chuối vào nó ì ì, không chạy nổi. Giờ điện khỏe, cho vào là chạy thích lắm.”

Niềm vui giản dị ấy nói lên nhiều điều hơn bất kỳ con số kỹ thuật nào. Ánh điện mới đã thực sự đi vào đời sống.

Khi bọn trẻ được anh công nhân đưa cho những xiên thịt đầu tiên, chúng tôi theo chân đoàn thợ điện đến thăm một hộ nghèo, cụ bà Cố Thị Định sống một mình trong căn nhà sàn. Căn nhà khá rộng nhưng trống trải. Ánh mắt bà hiền, sâu và lặng.

Ngay bên bếp lửa bập bùng, ông Hà Minh Tuấn, Đội trưởng Đội QLĐLKV Lục Yên ngồi xuống trao tận tay bà túi quà Tết. Bà ôm chặt món quà trước ngực, gương mặt nhăn nheo bừng sáng, nụ cười móm mém rạng rỡ giữa tiếng vỗ tay của mọi người xung quanh. Ánh điện mới hắt xuống tấm thảm trải sàn, soi rõ niềm xúc động trong đôi mắt bà. Món quà đặt trước mặt không chỉ là bánh kẹo, mà là sự quan tâm ấm áp giữa những ngày giáp Tết. 

Ông Hà Minh Tuấn, Đội trưởng Đội QLĐLKV Lục Yên, tận tay trao phần quà Tết cho cụ  bà Cố Thị Định. Nụ cười tươi tắn của bà bên bếp lửa hồng là phần thưởng lớn nhất với những người làm điện những ngày cuối năm.

Có những công trình được tính bằng chiều dài đường dây, bằng công suất trạm biến áp. Nhưng cũng có những giá trị được đo bằng nụ cười của người già bên bếp lửa chiều cuối năm.

Chiều muộn, chúng tôi trở lại ngôi nhà sàn của Trưởng thôn khi trời đã sẫm tối. Ánh điện mới lắp sáng rõ hiên nhà. Bóng đèn không còn chập chờn như trước. Ánh sáng vàng ấm hắt qua vách gỗ, soi rõ từng bậc cầu thang.

Anh Hoàng Văn Triều, 42 tuổi, làm nghề mộc trong thôn, hồ hởi chia sẻ: “Trước đây tôi làm mộc nhưng vì điện yếu nên nhiều công đoạn phải làm bằng tay hoặc đi thuê gia công cách nhà hơn 2 cây số. Bây giờ điện ổn định, tôi sẽ tính đến chuyện mua thêm máy làm tại nhà cho thuận tiện. Có điện ổn định mới tính được chuyện làm ăn lâu dài.” Với người thợ mộc ấy, ánh điện không chỉ để thắp sáng. Đó là động lực phát triển kinh tế.

Khi màn đêm buông xuống hẳn, nhà sàn Thâm Pất sáng rực. Tiếng nói cười vẫn vang trong sân. Rồi những bánh pháo hoa nhỏ được bắn lên. Không phải pháo hoa tầm cao, nhưng từng tia sáng vẫn tung lên rực rỡ giữa nền trời núi đêm. Trẻ con reo hò, người lớn vỗ tay. Ánh điện mới và ánh pháo hòa vào nhau, làm sáng bừng cả một góc bản.

Pháo hoa rực sáng trước sân nhà sàn thôn Thâm Pất trong đêm mừng điện sáng, ánh sáng điện mới hòa cùng tia pháo xuân làm bừng lên không khí rộn ràng giữa núi rừng.

Sau màn pháo hoa, Trưởng thôn mời mọi người lên nhà dùng bữa. Những tấm chiếu được trải kín nền gỗ. Mâm cơm đầy đặn và giản dị: thịt lợn quay còn thơm khói, bát canh nóng, rau xanh, nem rán, chén nước chấm đỏ ớt.

Chị Triệu Thị Thắm đứng lên, xúc động nói: “Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn ngành Điện rất nhiều. Mấy ngày nay bà con đã có điện ổn định. Hôm nay mời các anh chị ngành điện và các nhà báo cùng ở lại ăn bữa cơm với gia đình, với bà con trong thôn.”

Những bộ quần áo cam ngồi xen giữa bà con. Không còn khoảng cách khách – chủ. Mọi người cùng nâng chén, cùng gắp thức ăn, kể cho nhau nghe chuyện một năm đã qua và hy vọng năm mới. 

Ở góc nhà, vài cụ già mỉm cười gật đầu. Phía sau, những mâm cơm khác vẫn rộn ràng tiếng nói cười. Ánh điện mới lắp chiếu xuống từng khuôn mặt, sáng đều, ổn định.

 Bữa cơm mừng điện sáng không cầu kỳ, nhưng đủ đầy.

Bữa cơm mừng điện sáng không cầu kỳ, nhưng đủ đầy.

Đủ đầy không chỉ vì thức ăn, mà vì cảm giác sum vầy.

Ngoài kia, sương núi đã buông. Nhưng trong nhà, ánh sáng vẫn ấm.

Ánh điện ổn định. Bếp lửa hồng. Pháo hoa rực sáng.

Người thợ điện không chỉ mang điện đến bản.

Họ đã trở thành người của bản.

(Còn tiếp)

Nguyễn Hiền – CTĐL Lào Cai