Kỳ 3 “Có điện rồi, ăn cơm muối cũng ngon”

Con đường vào khu dân cư Cao Lan, thôn 3 Thâu, xã Bảo Yên không xa nhưng khó như “thử lòng người”. Từ trung tâm xã vào bản chỉ khoảng 10km, nhưng quanh co, hẹp, nhiều đoạn dốc trơn bùn lầy; một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực sâu và dòng sông Chảy. Thiên nhiên hùng vĩ nhưng khắc nghiệt khiến câu chuyện “đưa điện về bản” trở thành hành trình của quyết tâm hơn là sự thuận tiện.

Khu dân cư Cao Lan có 22 hộ dân với 77 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Dao, định cư từ những năm 1970. Đây là khu dân cư cuối cùng của xã Bảo Yên được cấp điện lưới quốc gia.

Khu dân cư Cao Lan (thôn 3 Thâu, xã Bảo Yên) nép mình bên sườn đồi ven sông Chảy – nơi vừa được cấp điện lưới quốc gia, khép lại “vùng trắng điện” cuối cùng của xã.

Trưởng thôn Đặng Văn Nhộn cho biết:

“Những năm qua bà con dùng máy phát điện mini, điện yếu lắm, chỉ đủ thắp một bóng đèn, lại không đảm bảo an toàn. Bà con mong có điện lưới quốc gia từ lâu rồi.”

Sáng 28/1/2026, công trình cấp điện khu dân cư thôn 3 Thâu chính thức đóng điện – chỉ ít ngày trước Tết Nguyên đán. Công trình hoàn thành đúng dịp chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2), mang ý nghĩa không chỉ về hạ tầng mà còn về chính trị và an sinh xã hội.

Ngôi nhà nhỏ của bà Trần Thị Nhình nằm nép mình bên sườn đồi. Bà năm nay 73 tuổi. Trước đây khu vực này thuộc xã Xuân Thượng, huyện Bảo Yên; sau sáp nhập nay thuộc xã Bảo Yên, tỉnh Lào Cai.

Nhân viên Đội Quản lý điện lực khu vực Bảo Yên kiểm tra hệ thống điện trong nhà bà Trần Thị Nhình, hướng dẫn sử dụng điện an toàn sau khi công trình được đóng điện.

Bà Nhình bảo, nhà mình mới có điện gần một tháng nay.

“Trước chưa có điện khổ lắm. Đi làm về là bó đóm, bó củi thắp sáng, ăn cơm xong lại tắt. Các cháu đi học thì thắp đèn dầu lên một tí rồi lại tắt, học không được bao nhiêu.”

Cuộc sống khi ấy gắn với ánh lửa và chiếc máy phát thủy điện mini lúc có lúc không.

“Mười ngày mới tắm vài hôm vì không có điện, nước nóng thì đun củi. Giờ có điện rồi thì sáng choang. Dậy là làm việc thoải mái hơn.”

Trong nhà, bà đã sắm được nồi cơm điện, tủ lạnh và máy giặt – những vật dụng trước đây bà chưa từng nghĩ tới.

“Giờ mới mua được cái tủ lạnh với cái máy giặt. Tivi thì chưa có điều kiện. Nồi cơm điện thì vẫn tiết kiệm tiền điện nên còn nấu bằng củi.”

Nhân viên điện lực hướng dẫn bà Trần Thị Nhình sử dụng thiết bị điện gia dụng an toàn, tiết kiệm – những vật dụng lần đầu tiên có mặt trong ngôi nhà sau khi có điện lưới quốc gia.

Rồi bà cười, nói một câu rất thật:

“Có điện rồi, ăn cơm muối cũng ngon.”

Câu nói mộc mạc ấy dường như gói trọn niềm vui của 22 hộ dân khu dân cư Cao Lan trong ngày ánh điện vượt sông Chảy về bản.

Để cấp điện cho khu dân cư này, đơn vị thi công phải dẫn nguồn từ vị trí cột VT40 đường dây 35kV thuộc tuyến Bảo Yên – Việt Tiến, kéo qua sông Chảy. Công trình gồm 664m đường dây trung áp 35kV, hơn 1km đường dây hạ áp 0,4kV và một trạm biến áp mới, với tổng mức đầu tư 2,4 tỷ đồng từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021–2025.

Đồng chí Trần Trọng Thông, Chủ tịch UBND xã Bảo Yên cho biết:
“Khu dân cư thôn 3 Thâu nằm cách xa trung tâm xã, địa hình chủ yếu là đồi núi, dân cư thưa thớt, suất đầu tư lớn nên trước đây địa phương gặp nhiều khó khăn trong bố trí nguồn lực. Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, từ nguyện vọng của Nhân dân, UBND xã quyết tâm thực hiện dự án này. Đây không chỉ là dự án cấp điện mà còn là nhiệm vụ chính trị, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống và thu hẹp khoảng cách giữa khu trung tâm với các khu vực lân cận.”

Việc hoàn thành và đóng điện công trình đã khép lại “vùng trắng điện” cuối cùng của xã Bảo Yên.

Ông Nguyễn Văn Du – Đội trưởng Đội Quản lý điện lực khu vực Bảo Yên – cho biết:
“Chúng tôi xác định đây không chỉ là nhiệm vụ sản xuất – kinh doanh mà còn là trách nhiệm xã hội đối với đồng bào vùng sâu, vùng xa. Sau khi đóng điện, đơn vị tiếp tục phối hợp với địa phương tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng điện an toàn, tiết kiệm, hiệu quả.”

Trạm biến áp khu dân cư Cao Lan (thôn 3 Thâu) chính thức đi vào vận hành, mang ánh sáng điện lưới quốc gia về với 22 hộ dân vùng cao xã Bảo Yên.

Đối với lực lượng vận hành, Tết là những ca trực xuyên đêm.

Ông Đào Xuân Giảng – Đội phó Đội Quản lý điện lực khu vực Bảo Yên – thông tin:
“Ngay từ đầu tháng 12, đơn vị đã lập kế hoạch kiểm tra, sửa chữa, khắc phục khiếm khuyết trên lưới điện trung áp, hạ áp; cân pha, san tải các trạm biến áp.”

Lưới điện 35kV khu vực có 10 mạch vòng liên tỉnh và nội tỉnh. Khi xảy ra sự cố, phương án vận hành chuyển tải được thực hiện để thời gian mất điện chỉ bằng thời gian thao tác.

Anh Vũ Đức Thịnh – công nhân Tổ Kiểm tra giám sát mua bán điện – chia sẻ:
“Năm nay là năm đầu tiên bà con thôn 3 Thâu đón Tết có điện lưới quốc gia. Vì vậy anh em chúng tôi đặc biệt chú trọng công tác trực, chuẩn bị vật tư dự phòng và sẵn sàng xử lý sự cố để bà con yên tâm vui xuân.”

Trong căn nhà của bà Nhình, bóng đèn sáng đều, không còn leo lét như trước.

Bà nhìn ra hiên nhà, giọng chậm rãi:

“Có điện là mừng lắm. Sắp đến Tết, có ánh sáng, sinh hoạt thuận tiện hơn, vui hơn trước.”

Ánh điện ấy không chỉ soi sáng mái nhà ven sông Chảy.

Nó thắp lên niềm tin.

Và với người phụ nữ 73 tuổi ấy, niềm vui giản dị là mỗi sáng thức dậy thấy “sáng choang”.

Có điện rồi.

Ăn cơm muối cũng ngon.

(Còn tiếp)

Nguyễn Hiền, Mạnh Dũng – CTĐL Lào Cai